De kleur van achterstand

Minister Van der Hoeven van onderwijs heeft gelijk wanneer zij stelt dat 'allochtoon' niet synoniem is aan 'achterstand'. Vanuit die gedachte kiest zij voor een nieuwe methode om het geld voor de bestrijding van leerachterstand te verdelen: eerst kijkt ze voor alle leerlingen naar het opleidingspeil van beide ouders en daarna kunnen scholen voor leerlingen die heel laag scoren op een taaltoets, nog weer extra geld krijgen.

Ook voor het idee om scholen nog slechts voor een maximum van tachtig procent achterstandsleerlingen extra geld te geven, is iets te zeggen. Het is weliswaar sneu voor scholen die in een totaal 'verzwarte' wijk weinig autochtone leerlingen kunnen trekken, maar ze blijven nog steeds een fors substantieel bedrag ontvangen. Van der Hoeven toont zich bovendien consistent: eerder kondigde zei aan de stichting van scholen met meer dan tachtig procent achterstandsleerlingen te gaan verbieden.

De Tweede Kamer toonde zich in meerderheid positief over deze plannen. Maar het is de vraag of men zich wel gerealiseerd heeft dat de minister met de nieuwe verdeelsleutel ook een vorm van 'kleutertoetsing' introduceert. Daar was diezelfde Tweede Kamer vorig jaar in navolging van onderwijskundigen juist uiterst kritisch over. Bovendien zullen juist allochtone leerlingen deze toets moeten maken, wat stigmatiserend voor hen kan uitpakken, erger dan in de huidige situatie.

De Tweede Kamer zou daarom nog eens moeten kijken naar de variant die Groningse onderzoekers in opdracht van Van der Hoeven uitdachten, waarin opleidingspeil én land van herkomst de basis zijn voor de verdeling. Het is een compromis waarin recht wordt gedaan aan het feit dat achterstand nu eenmaal, of we het leuk vinden of niet, een kleur heeft.

Een ander bezwaar is dat geld van een relatief klein aantal zwarte scholen wordt uitgesmeerd over een groot aantal witte scholen, zodat er per autochtone leerling maar weinig extra geld beschikbaar komt. Maar het meest kwalijk is de combinatie met de forse bezuiniging op het gemeentelijk geld voor onderwijsachterstanden. In plaats van zich op te winden over het collegegeld (zoals met name D66 doet) zou het wel zo verstandig zijn als de Kamer deze veel ingrijpendere maatregel nog eens kritisch bekijkt. Zwarte scholen verdienen het niet om dubbel te worden gepakt.