Het machismo en de terroristenmoeders

Met stelligheid beweerde Mohammed B. aan het slot van zijn proces dat hij vrij zou zijn, of in ieder geval zich vrij voelt. Ondanks de beperkingen van het gevangenisregime en het perspectief vele jaren, zo niet zijn hele leven, opgesloten te zullen worden. Een provocatieve stelling die zijn onaantastbaarheid zou moeten benadrukken. Maar je kunt je ook afvragen waarvan de moordenaar van Theo van Gogh vrij zou kunnen zijn. Afgelopen weekeinde mailde publicist Lisette Thooft me een tekst waarin ze tracht een antwoord hier op te geven.

'Wat uit zijn woorden spreekt, is dat hij zich vrij voelt van emotie, van invoelingsvermogen, empathie, van bekommernis niet alleen om anderen maar ook om zichzelf, van hechting, kortom van al die archetypisch vrouwelijke waarden die we kunnen samenvatten met de term liefde.'De tekst van Thooft heeft me geboeid omdat het de onbelichte kant vormt van mijn stuk van afgelopen zaterdag. Daarin deed ik nogal ironisch over de huilende politieagenten bij het proces van B. In die betraande dienders zag ik het logische sluitstuk van een proces van feminisering van de Nederlandse man, dat decennia geleden is begonnen. Een doorgeschoten feminisering die min of meer traditionele mannelijke eigenschappen als weerbaarheid zou hebben aangetast. Maar omgekeerd liet Lisette duidelijk zien in haar tekst over Mohammed B. hoe fataal de gevolgen kunnen zijn wanneer in het geheel geen vrouwelijke eigenschappen bij mannen worden gestimuleerd. Wanneer mannen zoals hij 'psychisch niet tot volle ontwikkeling kunnen komen omdat ze een essentieel deel van hun psyche, het vrouwelijke, stelselmatig onderdrukken en ontkennen'. Het extreem benadrukken van de mannelijke eigenschappen leidt inderdaad tot een gevoelloos soort machismo dat, volgens Thooft, de fundering vormt van het terrorisme. Misschien ook niet helemaal als je bedenkt dat er ook steeds meer vrouwen zijn te vinden die zich als zelfmoordterrorist laten ontploffen. Hebben die soms hun vrouwelijke karaktertrekken vermoord? Maar toch heeft de publicist gelijk wanneer ze stelt dat moslima's, de moeders van moslimterroristen, een enorme verantwoordelijkheid hebben in het moordende eindproduct dat hun zonen soms worden. 'Vrouwenonderdrukking houdt zo ook zichzelf in stand, door de generaties heen, en daarmee de verheerlijking van geperverteerde mannelijkheid. Moslima's die uit deze vicieuze cirkel stappen (...) zijn dan ook ons beste wapen tegen het internationale terrorisme.'Misschien zouden inderdaad uit die zoontjesfabrieken veel meer huilende agenten moeten komen.