'Gigantisme' bedreigt de koers

De aantrekkingskracht van de Tour is zo groot geworden, dat de situaties soms onbeheersbaar worden. De incidenten op Pla d'Adet zijn er een voorbeeld van.

Het was al nacht, toen een truckchauffeur van het Nederlandse bedrijf Movico boven op Pla d'Adet stond te wachten tot de weg naar het dal weer werd vrijgegeven door de politie. ,,De lol is eraf. Wat wij hier hebben beleefd, willen we nooit meer meemaken”, zei hij, hangend uit zijn cabine.

Movico verzorgt een belangrijk deel van de finishlocatie in de Ronde van Frankrijk. De colonne van vrachtwagens werd in de nacht van zaterdag op zondag op Pla d'Adet aangevallen door een menigte van enkele honderden dronken Basken. ,,Het was oorlog. Ze gooiden met volle flessen drank, met dranghekken, met stenen.” De schade bleef beperkt tot kapotte spiegels en deuken. Een wagen van de Spaanse tvzender TVE werd zwaar toegetakeld. De chauffeur werd getroffen door een steen die door de voorruit vloog.

Het aantal toeschouwers is de afgelopen tien jaar van - naar schatting - twaalf tot vijftien miljoen toegenomen. Tour-directeur Jean-Marie Leblanc ziet in het 'gigantisme' een van de grote bedreigingen voor de toekomst. Het thema veiligheid staat steeds prominenter op de agenda van de organisatie.

Wim van de Waarsenburg, directeur van Movico, gaat bij Leblanc opnieuw aandringen op politiebescherming. ,,Het is niet normaal dat jongens die vier weken bij ons werken, speciaal voor de Tour, in levensbedreigende situaties terechtkomen. We hebben in het verleden al gesproken over politie-inzet. Die is er nu niet. Maar we gaan het weer ter sprake brengen.”

De mensenmassa op Pla d'Adet zorgde ook in de wedstrijd voor hectische taferelen. Een toeschouwer die meerende met de koplopers Hincapie en Pereiro werd aangereden door een motor van France 2. Johan Bruyneel, ploegleider van Discovery: ,,Het publiek is ons grootste gevaar. Het beïnvloedt de wedstrijd. George kon zondag niet eens op kop gaan rijden. Maar ik snap ook wel dat het onmogelijk is om in de Tour 4000 kilometer hekken te zetten.”

Aan het open karakter ontleent de Tour zijn charme, maar het is tevens zijn achilleshiel. Volgens Bruyneel is er steeds minder respect en discipline onder het publiek. Daardoor neemt zijn ploeg al enkele jaren veiligheidspersoneel mee. Een lijfwacht, eerder werkzaam voor de Amerikaanse president Bush, beschermt Armstrong voor en na de wedstrijd.

De massale bel; angstelling zorgt op de bergen vooral na de finish vaak voor grote chaos. Zondagavond gebeurden er op Pla d'Adet drie ongelukken met auto's die naar het dal wilden. Daardoor kon het verkeer uren geen kant op.

Voor de chauffeurs van Movico wachtte opnieuw een lange nacht.

,,We willen nog maar één ding: naar huis.''