Plan voor nieuwe subsidiebanen wankelt

Het kabinet blijft huiverig voor subsidiebanen om mensen uit de bijstand te helpen. Staatssecretaris Van Hoof (sociale zaken) reageert met reserve op voorstellen om gemeenten hiervoor financiële ruimte te geven.

Komt die armslag er niet dan zal er van het initiatief niet veel terechtkomen, waarschuwt voorzitter Jan van Zijl van de Raad voor Werk en Inkomen. De raad heeft het kabinet geadviseerd gesubsidieerde arbeid te laten terugkeren. Dat zou een groep bijstandsgerechtigden helpen, die bij lange na geen uitzicht hebben op een echte baan omdat ze laaggeschoold zijn en kampen met sociale, lichamelijke of psychische problemen.

Ten onrechte leeft nog steeds de vrees bij Sociale Zaken dat te veel mensen blijven hangen in deze zogeheten 'participatiebanen' zoals voorheen in de Melkertbanen, zegt Van Zijl. De sociale diensten schatten nu de groep onbemiddelbaren op 175 000 cliënten, maar het gaat volgens de RWI-voorzitter slechts om een klein deel van hen. Ze zouden als tegenprestatie voor bijstand twee à drie dagen aan de slag moeten in maatschappelijke dienstverlening met behoud van uitkering en een bonus.

Van Zijl: ,,Het gaat om eenvoudige dingen, zoals klussen in verpleeghuizen of boodschappen doen voor ouderen, niet te vergelijken met een reguliere baan en niet beloond zoals de Melkertbanen.” Mensen met bijstand die aan het werk kunnen, zullen echt niet kiezen voor deze weg, is zijn stellige overtuiging.

De RWI heeft ook een aantal 'sloten' ingebouwd. Zo is de duur van een contract voor een participatiebaan in beginsel beperkt tot twee à drie jaar, en gemeenten zouden er maximaal tien procent van de bijstandsuitkeringen aan mogen uitgeven. Dat maakt ook dat sociale diensten in slechte economische tijden met meer bijstandsgerechtigden iets meer participatiebanen hebben te vergeven dan in goede tijden.

,,Het ademt als het ware mee met de conjunctuur”, aldus Van Zijl.

Ondanks 'een positieve grondhouding' tegenover de voorstellen ziet Van Hoof allerlei beren op de weg, zowel arbeidsrechtelijk als financieel. De meeste arbeidsrechtelijke bezwaren zijn volgens de RWI-voorzitter wel weg te nemen. Het grootste obstakel is de financiering. Blijft het kabinet zich verzetten tegen het voorstel om gemeenten de subsidiebanen te laten bekostigen uit de pot voor bijstandsuitkeringen, dan heeft het plan weinig kans van slagen, vreest van Zijl.

Maar het kabinet ziet de subsidiebaan als puur tijdelijk, met als doel terugkeer naar de arbeidsmarkt. Dus moet het van de subsidies voor werklozen, vindt van Hoof. En dat is geen haalbare kaart, zegt Van Zijl, die nu zijn hoop heeft gevestigd op de Tweede Kamer om het kabinet over de streep te trekken.