Kirgiezen ontvoeren weer bruiden

'Een goed huwelijk begint met tranen', luidt een oud Kirgizisch gezegde. Sinds de val van de Sovjet-Unie is de oude traditie van het stelen van bruiden, Ala Kachuu in het Kirgizisch, weer opgebloeid. Kirgizië wil onder de nieuwe president Bakijev graag een moderne rechtsstaat zijn. Tegelijkertijd is er een groeiende belangstelling voor de oude tradities van vóór de sovjetperiode.

Ainoera (29), die niet met haar echte naam in de krant wil, werd onverwachts ontvoerd. ,,Ik ging wat drinken met de zoon van een kennis van mijn ouders. Mijn moeder wilde het graag, ik had hem zelf nog nooit gezien.” Ze kijkt stuurs en schuift haar hippe zonnebril boven op haar donkere haar. ,,En daarna bracht hij me niet naar huis, zoals hij had beloofd, maar nam me mee naar zijn ouderlijk huis. Zodra we daar aankwamen, dwongen zijn tantes en oma's me een speciale sjaal, een djoelook, om mijn hoofd te doen. Als je die sjaal eenmaal omhebt, ben je verloren, dan heb je het huwelijk geaccepteerd. Ik heb me uit alle macht verzet, maar er zat niets ander op dan de nacht in het huis van zijn familie door te brengen.”

Ainoera zucht. ,,De volgende dag arriveerde mijn moeder bij de familie. 'Nu komt alles goed', dacht ik. Maar zij vond zijn familie een 'goede partij'!'Ainoera wordt nog boos als ze eraan terug denkt. ,,Vooral mijn tantes praatten op me in. Dat het een schande voor de familie zou zijn als ik weigerde, en dat zij ook allemaal gestolen bruiden waren”

Maar niet alle ontvoeringen zijn onvrijwillig. Vertaalster Almira Manapbajeva vertelt over een collega die zich heeft laten ontvoeren door haar verloofde. ,,De ontvoering was meer een spel, het meisje verzette zich voor de vorm.” Ook besluiten sommige stellen tot ontvoering om de kosten te drukken. Een ritje in de auto is immers goedkoper dan een uitbundig gevierde traditionele Kirgizische bruiloft, met veel gasten en veel spijzen.

Professor Russell Kleinbach van de Amerikaanse Universiteit in Bisjkek, heeft een brochure uitgegeven waarin hij vrouwen erop attent maakt dat ontvoering een misdaad is. Volgens artikel 155 van het Wetboek van Strafrecht staat er 'een boete van 100 tot 200 maandsalarissen of een gevangenisstraf van maximaal vijf jaar'op onvrijwillige ontvoering. ,,Ook imams keuren het stelen van bruiden af”, vertelt Kleinbach. Hij schat dat 35 tot 45 procent van de Kirgizische vrouwen tegen hun wil is ontvoerd en getrouwd.

Volgens filmmaker Petr Lom, wiens documentaire over ontvoering van bruiden in Kirgizië vorig jaar op de IDFA werd vertoond, is ontvoering illegaal maar worden het vergrijp 'bijna nooit vervolgd'. Volgens humanitaire organisaties handelt Kirgizië hiermee tegen de geest en letter van internationale mensenrechten (VN-) conventies die het heeft ondertekend.

Voor Ainoera zal een strengere handhaving niet meer helpen. Haar huwelijk liep stuk na lange jaren vol ruzies. ,,Uiteindelijk gaven mijn ouders toestemming voor een scheiding, de eerste in de familie.” Toen bleek er gelukkig wel iets veranderd sinds de jeugd van haar moeder. ,,Ik woon sinds een paar maanden alleen, niet meer bij mijn ouders. Ook andere gescheiden vriendinnen hebben nu hun eigen appartement, iets wat een paar jaar geleden ondenkbaar zou zijn.”