Vrolijke noodkreet bietenboer

Met prikkeldraad en waterkanonnen wachtte de stad Brussel demonstrerende suikerboeren op. Maar de boeren maakten er een vrolijk uitje van, ook al staat hun inkomen op het spel.

Ross Haddow pakt zijn camera om zo'n vervaarlijk watermonster thuis in het Engelse Norfolk te laten zien. ,,Wie denken ze dat wij zijn?”, vraagt hij zich geamuseerd af.

Zesduizend boeren uit de 21 EU-landen waar suikerbieten groeien kwamen gisteren naar Brussel om te protesteren tegen het plan om diep te snijden in suikersubsidies. De suikerbiet is het laatste belangrijke gewas dat nog ouderwets wordt gesubsidieerd, met als gevolg overproduktie en dumping op de wereldmarkt.

De biet levert nog goed geld op, erkent Ross Haddow. Ook hij ziet in dat er een keer een eind aan moet komen. Maar de Europese Commissie loopt erg hard van stapel. De voorstellen komen er volgens Haddow op neer dat de opbrengst van zijn bieten 55 procent lager zal zijn. ,,Dan kom ik onder de kostprijs terecht.”

Ondanks die dreiging is de demonstratie gemoedelijk. Het lijkt wel een uitje van gezette vijftigers. ,,De meesten hebben nooit eerder gedemonstreerd”, zegt Haddow. ,,En ze zijn ook nog nooit in Brussel geweest.”

Pas laat in het najaar zullen de EUministers van landbouw de definitieve beslissing nemen. Maar Haddow moet eind deze maand al zaad voor de oogst van 2006 bestellen. Ook de suikerfabriek verwacht deze maand Haddows handtekening onder het leveringscontract voor volgend jaar. ,,Als boer heb ik geleerd te leven met de onzekerheid van het weer en van de markt, nu moet ik ook proberen de stemming van politici in te schatten.”

Op het enorme bedrijf dat Haddow leidt staat dit jaar 260 hectare vol met suikerbieten, ongeveer tien procent van de totale omvang. ,,Een bedrijf als het mijne zal het wel overleven. Maar voor kleinere bedrijven is dat zeer de vraag. Ik kan overschakelen op andere gewassen, daar hebben we de kennis voor in huis. Maar een kleine boer komt in de problemen, ook met de vergoedingen van 60 procent van het inkomensverlies die de Europese Commissie voorstelt.”

Van zijn eigen regering heeft Haddow weinig te verwachten. Die stemt in met het suikerplan, net als de twee grootste suikerlanden Frankrijk en Duitsland. Ook Nederland ziet geen alternatief. De EU staat internationaal onder zware druk om te stoppen met de subsidie en protectie die de wereldmarkt op z'n kop zetten.

De voorstanders van het suikerplan zijn de efficiënt boerende EUlanden. Daar zal de suikerbiet het nog wel redden in concurrentie met een gigant als Brazilië. Het verzet komt uit landen die letterlijk aan de rand van de EU liggen, zoals de nieuwe lidstaten, maar ook Spanje. Het spant erom of zij het plan kunnen blokkeren. ,,Ik denk dat er met de tegenstanders nog wel te praten valt”, verwacht directeur-generaal Ate Oostra van het Haagse ministerie van landbouw. ,,De Europese Commissie heeft hoog ingezet. Dat is ook nodig als je de productie wilt verminderen. Maar de compensatie van de boeren zou wel wat hoger mogen zijn.”