'Parlement is aan zet in Waddengebied'

De Tweede Kamer debatteert vandaag over gaswinning in de Waddenzee en over een verbod op mechanische kokkelvisserij. Het kabinet reserveert 500 miljoen euro voor actiever Waddenbeleid. ,,Ontoereikend'', vinden natuurbeschermers en deskundigen.

AMSTERDAM - ,,De kosten van goed Waddenbeleid ramen we op 1,3 miljard euro'', zegt directeur Jan Jaap de Graeff van Natuurmonumenten. Tijdens een Waddensymposium op Texel waarschuwde De Graeff al dat 500 miljoen euro niet genoeg is. ,,Toch zijn we geen Rupsje Nooitgenoeg, zoals sommige politici beweren.'' Het kabinet streeft naar duurzame bescherming en ontwikkeling van de Waddenzee als natuurgebied.

Er wordt te weinig onderzoek gedaan naar het Waddengebied, zegt Wim Wolff, hoogleraar mariene biologie aan de Rijksuniversiteit Groningen. Het gebrek aan basiskennis bemoeilijkt volgens hem de discussie. In het kabinetsplan staat een voorstel om een Waddenacademie op te richten. ,,Dat stimuleert gericht onderzoek, maar zoiets kost geld.''

Het plan om zo'n Waddenacademie op te richten, heeft het kabinet overgenomen van de Adviesgroep Waddenzeebeleid, alias de commissie-Meijer. Die inventariseerde afgelopen winter in haar rapport ook de gevolgen van gaswinning en schelpdiervisserij voor de natuur in het Waddengebied.

De commissie stuitte niet op ecologische redenen om aardgaswinning opnieuw uit te stellen en adviseerde het kabinet daarom om gaswinning toe te staan. Als de Tweede Kamer dat advies inderdaad ook omarmt, ziet wadden expert Wolff er geen kwaad in met die aardgasbaten natuurbescherming te financieren. Wolff vergelijkt de gevolgen van menselijk ingrijpen in de Wadden, en daar komt de gaswinning niet eens zo slecht uit. ,,Mechanische kokkelvisserij veroorzaakt 15000 dode scholeksters per jaar en de mosselvangst veroorzaakt 70000 dode vogels. Daartegenover staan slechts 2500 dode scholeksters door gaswinning op het Wad.''

Mechanische kokkelvisserij wil het kabinet volledig verbieden. ,,Ook het aantal vergunningen voor kokkelaars die handmatig de schelpdieren verzamelen, moeten we in de gaten houden'', aldus de wetenschapper Wolff. ,,Alle geringe menselijke activiteiten samen, hebben ook ecologische effecten op het Waddengebied.''

Het kabinet wil mosselvissers zeven jaar de tijd te geven om duurzame methoden te ontwikkelen voor de mosselkwekerij. Wolff verwacht niet dat het aangekondigde mosselbeleid een sterfhuisconstructie is: ,,Mosselkwekers zijn al goed op weg om een natuurvriendelijke werkwijze te vinden.''

De Waddenzee is niet in handen van een natuurbeheerorganisatie als Natuurmonumenten of Staatsbosbeheer. Niet alleen Waddendeskundigen, maar ook natuurbeschermers en beleidsmakers vinden actiever Waddenbeleid noodzakelijk. ,,Het is belangrijk dat de kwelders in de noordelijke provincies duurzaam hersteld worden'', zegt Wolff. ,,De natuurbeheerorganisaties kunnen daar voor zorgen.''

Oorspronkelijk bestond het gebied niet alleen uit zandplaten en geulen, maar ook uit buitendijks aangeslibd land en natuurlijke zoet- zoutwater overgangen. Door inpoldering van de kwelders langs de Friese en Groningse kust is het broedgebied van kluten, zilverreigers en ganzen verloren gegaan.

De Tweede Kamer besluit vandaag of de kabinetsplannen daadwerkelijk groen licht krijgen. Wolff hoopt dat de Kamer meer geld beschikbaar stelt dan het kabinet heeft gepland. ,,Zoutwaterplanten als het lamsoor en de zeeaster verdwijnen en op het Wad zijn steeds minder eidereenden, scholeksters en kanoetstrandlopers'', aldus Wolff. ,,Het is een signaal dat de natuur achteruit gaat, maar het parlement is nu eerst aan zet.''