Politie Amsterdam tipte AIVD over Mohammed B.

AMSTERDAM - De politie in Amsterdam heeft er vorig jaar bij de inlichtingendienst AIVD op aangedrongen om Mohammed B. in de gaten te houden. Mohammed B. (26) wordt nu verdacht van de moord op Theo van Gogh.

In 2003 vond een radicale omslag plaats in het leven van Mohammed B. Hij werd plotseling zwaar orthodox moslim. Dat viel veel mensen op in zijn buurt in Slotervaart, waar hij een betrokken bewoner was. Hij ging een djellaba dragen -een traditionele islamitische jurk- liet een baard groeien en zonderde zich af. Hij logeerde in panden met verscheidene Noord-Afrikaanse mannen en stopte met zijn vrijwilligerswerk voor de bewonersorganisatie. Hij wilde geen alcohol schenken en niet bij activiteiten zijn voor mannen en vrouwen samen.

Deze gedragsverandering werd ook bekend binnen de Amsterdamse politie en werd doorgegeven aan de AIVD. De strekking: deze jongen wordt zo radicaal, moeten jullie hem niet in de gaten houden? Dit bevestigen bronnen die van de tip op de hoogte waren.

Minister Remkes (VVD, binnenlandse zaken) schreef al aan de Tweede Kamer dat de AIVD Mohammed B. kende, maar tot nu toe werd aangenomen dat hij alleen zijdelings was opgedoken in een justitieel onderzoek naar Samir A., een terreurverdachte die sinds juni vastzit.

De Amsterdamse politie weet veel van de Marokkaanse jongeren in de buurt waar Mohammed opgroeide en woonde. Dat komt doordat zij daar intensief bezig is om overlast en criminaliteit door de jongeren te bestrijden.

Een Amsterdamse politiewoordvoerster wil geen commentaar geven. Een woordvoerster van de AIVD zegt slechts in het algemeen: ,,De AIVD moet veel mensen in de gaten houden en moet daardoor keuzes maken.''

Burgemeester Cohen van Amsterdam zoekt samen met de ministers Donner (CDA, justitie) en Remkes uit welke informatie verschillende overheidsdiensten bezaten die te maken had met de moord op Theo van Gogh en of deze wel voldoende is gedeeld. Cohens woordvoerster wil niet zeggen of hij wist van de Amsterdamse tip aan de AIVD, -de burgemeester kent niet elke individuele zaak- maar zegt wel dat Cohen ook de informatie-uitwisseling tussen Amsterdamse diensten onderling onder de loep neemt.

Vandaag worden antwoorden verwacht van Donner en Remkes op de 43 kamervragen over de zaak-Van Gogh. Die gaan mede over gegevensuitwisseling en over de criteria van de AIVD om verdachte personen in de gaten te houden. De AIVD-woordvoerster zegt nu al dat het ondoenlijk is om alle verdachte personen in Nederland rond de klok te observeren. Dat lukt niet eens met de 'honderd tot tweehonderd' personen die de AIVD het gevaarlijkst vindt. Dat er een lijst met 150 mensen is die permanent worden gevolgd, is een misverstand, zegt de woordvoerster.