De 'luchtsheriff'

Als het aan de Amerikaanse regering ligt vliegen er voortaan op bepaalde trans-Atlantische vluchten 'luchtsheriffs' mee, gewapende overheidsdienaren die kunnen ingrijpen bij een terroristische actie. De Britse regering is al ingegaan op het Amerikaanse verlangen, tot woede van de pilotenvakbond en luchtvaartmaatschappijen. Andere Europese landen hebben grote twijfels over dit nieuwe middel in de strijd tegen het terrorisme.

Het valt de Amerikanen niet te verwijten dat zij alles doen om een herhaling van de aanslagen op New York en Washington te voorkomen. Maar aan dit jongste plan kleven grote bezwaren. Om te beginnen is het een nieuw blijk van de neiging van deze Amerikaanse regering om eenzijdig maatregelen op te leggen zonder de argumenten voor en tegen met andere betrokken landen te bespreken. Als er één ding belangrijk is in de strijd tegen terrorisme, is het juist een gezamenlijke aanpak.

Het inzetten van lucht sheriffs lijkt een weinig zinvolle maatregel. Behalve Groot-Brittannië hebben alle Europese landen steeds benadrukt dat maatregelen tegen terroristen moeten worden genomen op de grond, niet in de lucht. Sinds 11 september zijn controles op vliegvelden verscherpt, zijn er maatregelen genomen om te voorkomen dat piloten worden bedreigd, wordt er gewerkt aan een betere samenwerking van de Europese inlichtingendiensten en aan slagvaardiger juridische instrumenten middels een Europees uitleveringsverdrag.

Daarmee is de kans op terroristische aanslagen niet tot nul teruggebracht. Maar het inzetten van luchtsheriffs zal dat ook niet doen. Als het nog mogelijk is dat terroristen aan boord gaan van een verkeersvliegtuig, zal de aanwezigheid van een gewapende veiligheidsman hen daarvan niet weerhouden. En wie het dan laat aankomen op een vuurgevecht in de lucht dreigt de risico's voor passagiers en bemanning eerder te vergroten dan te verkleinen.

Het had de EU-staten gesierd als zij zich eensgezind tegen het Amerikaanse plan hadden gekeerd. Nu de Britten al overstag zijn, is het voor de rest zaak niet te volgen. Den Haag moet zien te voorkomen dat de KLM straks alleen nog maar op Amerikaanse bodem kan landen als er een marechaussee aan boord is.