Mist Nederland durf of kapitaal?

Het is droevig gesteld met de durf van Neerlands durfkapitalisten, zo bleek vorige week. Of ontbreekt het in Nederland juist aan innovatieve ondernemers?

Een schamele 57 miljoen euro staken durfkapitalisten vorig jaar in jonge ondernemingen, maakte adviesbureau Ernst & Young vorige week bekend. Terwijl het toch die startende technologiebedrijven zijn die Nederland aan de zo broodnodige innovatie moeten helpen.

Als je de investeerders zélf aan het woord hoort, zoals vorige week tijdens een symposium over private equity in Tilburg, dan treft hen in ieder geval geen blaam. Geld hebben ze beschikbaar, zeggen ze, maar de Nederlandse ondernemingsgeest, daar zit het probleem. In Nederland weten de wetenschappers hun kennis niet om te zetten in lucratieve ideeën, en de ondernemers durven geen risico te nemen.

René Krijger gelooft er helemaal niets van. De manager van Technofonds Flevoland, een klein regionaal startersfonds, vindt juist dat het de grote investeerders -participatiemaatschappijen als Alpinvest of NPM Capital- zijn die te weinig lef tonen. ,,Zij houden zich liever bezig met het opkopen van volwassen bedrijven. Die kunnen ze meestal wel weer met winst van de hand doen, dus lopen ze weinig risico. Grote fondsen gaan alleen voor het rendement, het zijn eigenlijk beleggers.''

Volgens Krijger zouden de grote kapitaalverstrekkers wel wat meer maatschappelijke betrokkenheid mogen tonen, en hetzelfde geldt voor het bedrijfsleven. ,,Een bedrijf als Hewlett-Packard in de Verenigde Staten steunt honderden innovatieve bedrijfjes met geld en kennis. In Nederland zie je dat nauwelijks.''

Terwijl er heus wel aanbod is. ,,Het is onzin dat er te weinig innoverende ondernemingen zijn in Nederland. In Flevoland komt er heel wat op me af,'' zegt Krijger. Starters uit de Randstad vestigen zich zelfs in Lelystad, omdat ze alleen daar aan geld kunnen komen. Maar: ,,Je moet geduld hebben, succes komt pas na een aantal jaren. En je weet dat een aantal van de bedrijven die je steunt in de eerste paar jaar omvalt. Maar dat hoort erbij.''

Dat de overheid ook geld beschikbaar wil stellen voor startersfondsen (zie inzet), vindt Krijger op zich een goed idee. ,,Maar het is te weinig, met 12 miljoen kom je niet ver.''

Volkert Doeksen van investeringsmaatschappij Alpinvest (dat werkt met geld van grote pensioenfondsen) is ook weinig enthousiast over de overheidssteun. ,,Ik ben daar best kritisch over. Waar ik bang voor ben is dat de overheid geld beschikbaar stelt om startersfondsen overeind te houden. Maar zo creëer je geen goede bedrijven.''

Beter zou het zijn als de overheid het probleem bij de wortel zou aanpakken. Want ook volgens Doeksen is het vooral ondernemersgeest die hier ontbreekt. En níet bij de kapitaalverstrekkers. ,,Hoogleraren in Europa vinden het vooral belangrijk om veel te publiceren. In de VS starten ze bedrijven. Er zou een veel nauwere samenwerking moeten komen tussen universiteiten en het bedrijfsleven.''

Ondanks het gebrekkige aanbod is Alpinvest een van de weinige grote investeerders die wel geld steken in de Europese startersmarkt. ,,Die is weliswaar minder goed ontwikkeld dan in de VS, maar toch hebben we vertrouwen'', zegt Doeksen. ,,Op het vlak van mobiele telefonie en de life sciences doet Europa het goed. En voor goede ideeën is altijd geld.''