Basketballend Belgrado kijkt reikhalzend uit naar 2005

Volgend jaar organiseert Servië-Montenegro het EK basketbal. Voor het eerst sinds 1989 is Belgrado dan weer het toneel van een groot sportevement. ,,Eindelijk een kans een positieve kant van onszelf te laten zien.''

BELGRADO - ,,Ons land staat bekend als een problematisch deel van de wereld. We willen laten zien dat er ook een ander kant is''. Predrag Bogosavljev, secretaris-generaal van de basketbalfederatie van Servië-Montenegro (voorheen Joegoslavië), kan het niet genoeg benadrukken. De organisatie van het EK basketbal, volgend jaar, is de ultieme kans te laten zien ,,dat we goede gastheren kunnen zijn voor spelers, officials en voor iedereen die wil genieten van mooie sport.''

Het EK basketbal is het eerste grote sportevenement in jaren dat in Belgrado wordt georganiseerd. Toen de stad nog de hoofdstad was van de Socialistische Federale Republiek Joegsolavië bood ze regelmatig onderdak aan belangrijke sportcompetities. Een van de eerste was het EK basketbal voor vrouwen in 1954. Maar na 1989, toen Belgrado gastheer was van de WK judo, werd het stil.

Het uiteenvallen van het oude Joegoslavië en het geweld dat daarmee gepaard ging, maakte het land tot no-go area voor sporters. Dat gold in het bijzonder voor de deelrepublieken Servië en Montenegro, die als aanstichters van de oorlog op de Balkan werden gezien. Tussen 1992 en 1995 waren de twee -meestal aangeduid als klein-Joegoslavië- slachtoffer van een sportboycot. Het kostte het nationale voetbalteam zijn plek op het EK in 1992, dat vervolgens -alsof er al niet genoeg zout in de wonde was gestrooid- ook nog eens door plaatsvervanger Denemarken werd gewonnen.

Daarna mochten sporters uit Servië en Montenegro wel weer hun krachten meten met buitenlandse concurrenten, maar echt welkom waren ze elders doorgaans niet. Omgekeerd was er ook weinig enthousiasme te bespeuren om in Belgrado of omgeving de sportieve strijd aan te gaan, al helemaal niet op grootschalige wijze. Pas toen eind 2000 de Serviërs het regime van Slobodan Milosevic verdreef, veranderde dat.

Predrag Bogosavljev had het niet uitgemaakt op welk sportief gebied zijn land weer eens een groot toernooi had mogen organiseren. Maar dat het uitgerekend basketbal is geworden doet hem deugd. Juist deze balsport is in Servië-Montenegro populair. ,,Iedereen kent de regels, iedereen volgt de competitie, we hebben nauwelijks genoeg faciliteiten om alle kinderen onderdak te bieden die de sport willen beoefenen'', aldus Bogosavljev, die zelf jaren voor Rode Ster speelde. ,,Alleen al in Begrado zijn 300 jeugdteams actief. Dat betekent ieder weekeinde 150 wedstrijden''.

Het land heeft dan ook een lange traditie in het spel. Het oude Joegoslavië was er ook al goed in. In 1970 mocht het zich voor het eerst kampioen van de wereld noemen, een stunt die daarna diverse malen werd herhaald. Alleen de ultieme beloning, Olympisch goud, kwam er nooit. Rond het uiteenvallen van het oude Joegoslavië deed dan ook een cynisch grapje de ronde dat de Amerikanen achter de opsplitsing van de federatie zouden zitten: hadden ze tenminste minder concurrentie.

Opvallend genoeg hebben de verschillende Joegoslavische deelrepublieken zich, maar dan als veel kleinere onafhankelijke landen, in de basketwereld echter goed weten te handhaven. En dat geldt in bijzonder voor Servië-Montenegro. Tot vreugde van de hele natie won het nationale team in 2002 in Indianapolis het WK van de VS. Begin augustus komen de Amerikanen naar Belgrado, 'want ze willen revanche'.

Bogosavljev is trots op de prestaties: ,,We hebben heel moeilijke jaren achter de rug. Maar we hebben een goed systeem om talenten op te sporen en op te leiden.'' Daarvan profiteren niet alleen de eigen clubs en het nationale team. ,,Basketballers zijn onze succesvolste exportproducten'', schreef een Servische verslaggever onlangs in een artikel getiteld 'De NBA spreekt Servisch'.

De Serviërs zijn er bijzonder mee ingenomen dat ze een relatief grote rol spelen in de Amerikaanse NBA, het walhalla van het basketbal. Tachtig spelers van buitenlandse afkomst doen daarin mee, waarvan er tien uit Servië-Montenegro komen. Geen enkel ander land levert er zo veel. Eind jaren tachtig was Vlade Divac de eerste Serviër die een licentie kreeg om aan de andere kant van de oceaan te spelen. De laatste jaren wordt de NBA in Servië-Montenegro gevolgd alsof het de nationale competitie betreft. TV-zender B92 zendt zelfs tientallen wedstrijden live uit.

Gebrek aan belangstelling zal er volgend jaar dus zeker niet zijn. De wedstrijden zullen plaatsvinden in de Belgrado Arena, een grote sporthal die 20000 toeschouwers kan herbergen. Begin jaren negentig werd al met de bouw van het megacomplex begonnen, kort nadat Belgrado de organisatie van het WK basketbal in 1994 toegewezen had gekregen. Door de sportboycot ging het hele feest niet door. Financiële problemen en gebrek aan motivatie vertraagden vervolgens eindeloos de bouw. Het EK biedt nu de broodnodige stimulans om het te voltooien.

Bogosavljev is niet benauwd voor de organisatie die het toernooi met zich meebrengt. ,,Met beveiliging hebben we ervaring genoeg'', zegt hij wat onderkoeld. ,,Je kunt natuurlijk niet alles uitsluiten, maar er zijn veel manieren om verrassingen te voorkomen.''

Benauwd dat hij niet genoeg mensen kan vinden om het vele onopvallende, maar broodnodige werk achter de schermen te doen, is hij al helemaal niet. ,,De mensen staan te trappelen om iets te doen. Iedereen beseft hoe belangrijk het is.''