Ierse voorzitter kiest voor diplomatie

Ierland is gisteren voorzichtig begonnen aan het halfjaarlijks voorzitterschap van de Europese Unie. De Ierse premier Bertie Ahern deed zijn best geen al te hoge verwachtingen te scheppen.

AMSTERDAM - 'Europeanen, samenwerken'. Met die slogan is Ierland gisteren begonnen aan het halfjaarlijks voorzitterschap van de de EU. De Ieren zien het als hun belangrijkste opdracht de brokstukken te lijmen die resten na het mislukken van de EU-top onder Italiaans voorzitterschap, vorige maand in Brussel.

In een praatje vooraf waarschuwde premier Bertie Ahern deze week dat misschien pas in 2005 overeenstemming kan worden bereikt over de Europese grondwet. De taoiseach (Iers premier, spreek uit: tiesjok) wees op de verbittering onder de lidstaten na het uitblijven van een positief resultaat op dit punt in Brussel.

De door de wol geverfde Ahern, al zes jaar staat hij aan het roer in Ierland, bewijst zich daarmee als een politiek realist. Anders dan zijn voorganger Silvio Berlusconi, die voornamelijk luchtkastelen bouwde als EU-voorzitter en grossierde in blunders, gaat hij omzichtig en diplomatiek te werk. Na een rondje langs de hoofdsteden met zijn minister van buitenlandse zaken Brian Cowen zal de Ierse premier in maart vertellen hoe de vlag ervoor staat.

Valéry Giscard d'Estaing, voorzitter van de Europese Conventie die de afgelopen twee jaar de basis legde voor de Europese grondwet, was zeer te spreken over de Ierse aanpak. ,,Het is nodig nu de tijd te nemen voor reflectie'', beklemtoonde de Franse oud-president. ,,Overhaasten kan leiden tot confrontatie, en dat moeten we vermijden.'' Giscard verwacht dat mogelijk aan het eind van 2004, dat zou dan onder Nederlands voorzitterschap zijn, verder kan worden gesproken over zijn geesteskind.

Maar wie weet zorgen de pragmatische Ieren voor een verrassing. Nationale belangen staan niet voorop voor Dublin, de Ierse regering heeft al aangegeven in de kwestie van de stemverdeling binnen de Unie -het heetste hangijzer- te kunnen leven met elke oplossing.

Los van de grondwet zijn er genoeg andere onderwerpen die zich aandienen. De Ieren willen verder met het Actieplan voor Groei, dat de Italianen van stapel hebben laten lopen. Hier gaat het om grote infrastructurele werken. Dublin wil graag een spoorverbinding realiseren van Belfast in het noorden naar Cork in het zuiden, havenfaciliteiten uitbouwen en nieuwe wegen aanleggen binnen het actieplan, vandaar de belangstelling. Werkgelegenheid heeft ook de aandacht van de nieuwe voorzitter. Vorige maand al heeft Ahern uitgebreid gesproken met oud-premier Wim Kok, voorzitter van de werkgroep Werkgelegenheid die de EU heeft ingesteld.

Binnen de unie dient overeenstemming te worden bereikt over een vervanger voor Commissievoorzitter Romano Prodi, die zijn termijn heeft uitgediend. Op 1 mei treden formeel tien nieuwe lidstaten toe, wat wordt gevierd met een speciale ceremonie op Dublin Castle. En president George Bush komt naar Ierland voor een Europees-Amerikaanse top, die vooral in het teken zal staan van herstel van de door de Irak-oorlog verstoorde relaties.

De laatste twee agendapunten zijn gelegenheden waar Ahern kan schitteren als gastheer en staatsman van internationale reputatie. Hij zal ernaar uitkijken, want de voorheen razendpopulaire 'Teflon Bertie', de man aan wie geen narigheid bleef kleven, wordt de laatste tijd overladen met kritiek.

De economie groeit nog altijd met ruim 4 procent per jaar, maar dat is in Ierland niet goed genoeg, er zijn wachtlijsten in de gezondheidszorg, en Aherns naam wordt opeens verbonden met het ene na het andere schandaal. Hij kan wel een verzetje gebruiken zo vlak voor de gemeenteraads- en Europese verkiezingen, dit voorjaar.