Nierposter

Ik had weer ruzie over denken en geloven. Het kwam zo. Ik was betrokken bij een euthanasie en een jonge collega legde mij uit dat zij daar tegen was. Toen ik aanvoerde dat de kandidaat de dodelijke dosis zelf zou innemen, kon zij zich er nog steeds niet mee verenigen. Mijn uitduiden van het lijden van de man in kwestie hielp evenmin. Hij was 87 jaar oud, had een halfjaar geleden zijn vrouw verloren en leed nu ondraaglijke pijnen in een aantal onherstelbaar versleten gewrichten. Gewrichtsvervangende operaties waren niet meer mogelijk vanwege zijn zeer slechte hart en falende nieren. Medisch-technisch sta je dan wel voor een gesloten poort. Het ging om een van die situaties waarin de arts als monteur zegt: wij kunnen niets meer voor u doen. Waarna er nog heel erg veel gedaan moet worden. Zo wilde die man, om maar iets te noemen, een einde aan wat tot hier een goed leven was.

Collega vond het niet goed 'vanwege haar geloof'.

Waarop de onvermijdelijke vraag is: wat geloof jij dan? En dan wil ik wel graag dat uit de geloofsbelijdenis deze conclusie komt rollen: ,,En daarom mag deze man niet nu voor de dood kiezen maar moet hij nog een aantal maanden langer lijden voordat hij dood mag.''

Collega gelooft dat God liefde is en zich om ons bekommert. Zij gelooft ook dat Hij Schepper is en dat Hij daarom in zijn soevereiniteit het recht heeft te kiezen wanneer Hij leven laat aflopen. Zij denkt dat die macht geen mens toekomt. Ik doe net alsof ik hier iets van begrijp maar ik zou me dood schamen als ik hiermee naar mijn patiënt moest. Want die zou vragen: wat is dat voor type? Hoe haalt Hij het in Zijn Hoofd om mij nog een paar maanden te martelen voordat ik dood mag? Ziet Hij wel hoe ik hier lig? Laten we hopen dat er geen Eeuwig Leven is want je zal toch de rest van je dagen moeten slijten in de Nabijheid van zo'n ondoorgrondelijke tiran?

Zij kwam hier niet uit. Ik ook niet, maar voor mij is dat minder lastig, want ik zit daar ook niet ín. Wij besloten tot een paar dagen bedenktijd, want de kwestie leek ons geen bagatel.

Na enkele dagen heropende zij het debat. ,,Wat jij steeds zit te doen is dénken over dit soort zaken, en daar kom je niet ver mee.''

,,Waarom niet?''

,,Omdat je als je doordenkt langs jouw lijn tot de conclusie komt dat je als mens eigenlijk altijd beter een overdosis kunt nemen want er staat je zo veel ondraaglijk, onbesteld, onbedoeld en zinloos lijden te wachten.''

,,Ik dacht niet na over de conditie van de hele mensheid, het ging mij voor nu om de slechte vooruitzichten van deze ene man. Zo onafwendbaar, zo kansloos qua herstel, was zijn lijden nooit eerder. Ik zeg niet dat alleen een leven zonder lijden de moeite waard is. Ik zeg dat een leven waarin dit lijden speelt, zo vlak voor het graf, een vorm van ellende is die de lijder niet hoeft te ondergaan als hij dat niet wil. Maar goed, door-denkend komen we hier niet uit, vind jij. En door-gelovend?''

,,Ik geloof over deze situatie dat het goed zit, nee, hou eens even je mond, en dat God het goede ervan bewerkt. Ik kan dat niet uitleggen, dat is het 'm nou juist, maar ik geloof dat deze man in zijn lijden in Gods hand is. Ik doorzie dat niet, en toch vertrouw ik daarop. Dat vertrouwen is denk ik zo'n beetje het belangrijkste wat ik heb als we over geestelijk leven praten.''

Ik meen dus met denken een weg te kunnen ontdekken in een regio waar zij haar koers bepaalt met geloven. Hoe zit dit?

Ik weet niet of u ze gezien hebt, maar er is een posteractie gaande tegen nierziektes. Je ziet een jonge vrouw gefotografeerd in wittig grijs, die helaas is aangesloten op een dialyse-apparaat, zoals blijkt uit de met heel erg rood bloed gevulde slang die haar arm verlaat.

Zoiets zou ik nooit doen, poseren voor zo'n poster. Ook niet als ik gevraagd werd, nee. Ik geloof namelijk dat je op die manier een nierziekte over je kunt afroepen. Daarom hoop ik aan de ene kant dat de poserende vrouw al een nierziekte heeft, dan hoef ik me daar verder geen zorgen over te maken. Aan de andere kant hoop ik natuurlijk van niet.

Maar wat ik zeggen wil is dat mijn geloven en mijn denken over nierziektes hier mooi naast elkaar bewegen. Wij denken niet dat je nierziektes krijgt door te poseren voor bepaalde foto's. En toch zou ik het niet doen.

,,Dat is dan een hele opluchting voor de Nierstichting'', antwoordde collega. ,,Maar waar zit ik nou, volgens jou dan, met mijn geloof? Je gaat toch niet zeggen dat de waarheid over leven, lijden en dood jou wel zo ongeveer bekend is, en dat die kennis zo ver strekt dat je zo af en toe wel een dood wilt helpen regelen, terwijl ik met mijn geloof sta te bibberen bij de dood, zoals jij bij zo'n nierposter?''

Mijn blik verried mij.

,,Als ik jou was'', zei ze, ,,zou ik dit zwaard maar weer gauw weg doen. Die in denken geloven zullen in denken vergaan!''

,,Hee, wacht eens even, dat staat nergens geschreven!''

,,Dat denk jij maar.''