'Zorgwekkende' cijfers stress onder dominees

AMSTERDAM - Ruim een kwart van de predikanten uit de drie kleine rechtzinnig-gereformeerde kerken voelt zich regelmatig 'mentaal uitgeput'. Eén op de acht voelt zich dikwijls 'opgebrand'. Daarmee scoren ze hoog op de schaal met burn-outkenmerken.

Dat blijkt uit een onderzoek onder 280 predikanten van de christelijke gereformeerde, vrijgemaakt-gereformeerde en Nederlands-gereformeerde kerken. Predikant dr. Bert Loonstra uit Emmeloord deed het onderzoek in het kader zijn studie psychologie aan de Open Universiteit. In het laatste nummer van het christelijk-gereformeerde blad De Wekker doet hij verslag.

Loonstra verzond vragenlijsten naar 480 predikanten; 280 stuurden het formulier ingevuld terug, een respons van bijna zestig procent. Vijf procent van de ondervraagde predikanten vertoont serieuze burn-out-verschijnselen. En ruim een kwart meldt dat hij zich regelmatig tot dagelijks 'mentaal uitgeput' voelt. Deze dominees zitten 'in de gevarenzone'. De onderzoeker noemt de uitkomsten 'zorgwekkend'.

Onder hervormde en gereformeerde predikanten - nu opgegaan in de Protestantse Kerk in Nederland - is enkele jaren geleden eenzelfde onderzoek gedaan. Vergeleken met hun collega's ervaren de rechtzinnig-gereformeerde dominees méér werkdruk. Ook scoren ze hoger op de burn-out-schaal.

Des te opmerkelijker vindt Loonstra dat de predikanten uit zijn onderzoek gemiddeld een gunstiger beeld maken van hun 'persoonlijke bekwaamheid' hebben. ,,Zou dat komen doordat het predikantschap in de kleinere kerken nog in hoger aanzien staat?''

Bij predikanten die wél goed functioneren speelt volgens Loonstra de 'existentiële' levensovertuiging een beslissende rol. 'Een hoge mate van zingeving' gaat samen met lagere scores op de burn-out-schaal. ,,Hoe dieper de motivatie, hoe minder burn-out.'' Loonstra wil dat dit aspect 'veel duidelijker' naar voren komt in opleiding én begeleiding van predikanten. Preventietrainingen moeten daarop gericht zijn.