Ook vrouwen delen klappen uit

Een gezinswoning in Rotterdam was de enige plek waar ze terechtkonden. In Alkmaar wordt morgen een tweede blijf-van-mijn-lijfhuis voor mannen geopend.

ROTTERDAM - Niet alleen mannen, ook vrouwen delen thuis vaak de klappen uit. Nico van Oosten van TransAct, landelijk expertisecentrum over aanpak van huiselijk geweld: ,,Mishandelde vrouwen kunnen bij wijze van spreken overal terecht. Er zijn wel projecten in de regio waar ook mannen kunnen aankloppen, maar de deskundigheid is onvoldoende.''

In de zomer van vorig jaar begon Carina Smeets (38) in Rotterdam mishandelde mannen te begeleiden. ,,Die werden bij de hulpverlening meestal van het kastje naar de muur gestuurd, of erger: ze werden uitgelachen.'' Haar blijf-van-mijn-lijfhuis, exclusief voor mannen, was uniek in Nederland en daarmee groot nieuws. Uit onderzoeksgegevens werd duidelijk dat bij huiselijk geweld niet langer vanzelfsprekend moest worden gedacht aan mannen die hun vrouw slaan. De aandacht voor de mishandelde man werd op de agenda van de ministeries van volksgezondheid en justitie gezet en Stichting Humanity, zoals Smeets haar opvang doopte, rekende op subsidie.

Een kleine anderhalve jaar later is voor Smeets weinig veranderd. Die subsidie is nooit gekomen, nog niet de kleinste stap naar een professionelere opzet heeft ze gezet. Nog steeds vangt ze mannen op in haar eengezinshuis in Rotterdam. Ze leeft van een bijstandsuitkering, voor de opvang betalen bezoekers een symbolische bijdrage. ,,Voor eten, een tandenborstel en een eventuele overnachting. Daarnaast sta ik 24 uur per dag voor ze klaar'', zegt Smeets, die nog niet eens zo rouwig is om het ontbreken van enige vorm van overheidssubsidie. ,,Dan wordt mijn werk vast weer aan allerlei eisen gebonden. Meer hulp is eigenlijk nog belangrijker dan meer geld.''

Haar enthousiasme is gebleven. Ze heeft naar eigen zeggen nog nooit iemand weggestuurd. Gasten eten 's avonds mee met haar gezin en kunnen overnachten in de extra huurwoning die Smeets in de buurt daarvoor heeft ingericht. Het aantal mannen dat ze heeft geadviseerd, loopt tegen de honderd; het aantal dat bij haar heeft overnacht in de tientallen.

Vanuit het hele land worden mannen via meldpunten van mishandeling naar Rotterdam doorverwezen. Zo fungeert Vrouwenopvang Utrecht ook als landelijk meldpunt voor huiselijk geweld. Slechts eens in de zoveel maanden neemt een man contact op. ,,De drempel is kennelijk nog steeds heel hoog'', zegt Rosanne Burger van de opvang in Utrecht. ,,Maar zodra wij een man aan de lijn krijgen, wordt die altijd naar Rotterdam gestuurd.''

Op iedere gerelateerde internetsite -waaronder een link via het ministerie van justitie- wordt Humanity aanbevolen, hoewel de opvang erg provisorisch is. Gek eigenlijk of niet? ,,Iemand die hier arriveert, schrikt misschien even dat de boel weinig professioneel oogt. Dat mijn vier zonen hier gewoon rondrennen is vaak juist een voordeel. Het is namelijk die gemoedelijke gezinssfeer die ze thuis missen'', zegt Smeets. Opvang bij Humanity betekent voor de een wekenlang onderduiken voor een agressieve echtgenote, voor de ander is een goed gesprek met de familie Smeets genoeg. ,,De meesten gaan weer naar huis om hun kinderen te beschermen. Een nieuw leven beginnen durven ze vaak niet. Niet alleen bij hulpverlening, ook in scheidingszaken hebben vrouwen nog altijd een streepje voor bij de rechter.''

Huiselijk geweld wordt in Nederland minder vaak verzwegen, zo blijkt uit een recent overzicht van landelijke criminaliteit. De Tweede Kamer behandelt binnenkort een wetsvoorstel over tijdelijk huisverbod -ongeacht sekse. N. van Oosten van expertisecentrum TransAct: ,,Toch staat de mishandelde man er in de hulpverlening nog net zo voor als de vrouw twintig jaar geleden.''