Met poëzie aan de muur zorgt de jarige Stichting Plint voor een glimlach in een tijd van angst.

Wie heeft er op de middelbare school, tijdens een saaie les, niet zitten staren naar poëzie aan de wand? Al 25 jaar maakt de Stichting Plint ze, de affiches waarop beeldende kunst wordt gecombineerd met een gedicht. In 1979 leek het drie docenten van het Bisschop Beckers college in Eindhoven de ideale manier om jongeren enthousiast te krijgen voor poëzie. Want literatuur is al moeilijk, aan gedichten beginnen de meeste scholieren helemaal niet.

,,Ik schat dat we in totaal 700000 affiches hebben verspreid'', zegt Frank Eerhart, een van de drie initiatiefnemers. Veel gingen er naar scholen, maar in de loop der jaren wilden steeds meer mensen ook zo'n poster thuis. Eerhart, destijds docent Nederlands: ,,Een les over poëzie moet gaan over beleving, dus wilde ik het uit de proefwerksfeer halen.'' Samen met een tekenleraar en een handvaardigheidsdocent deed hij een project, waarbij leerlingen een gedicht verbeeldden. Zo ontstond het idee om kunstenaars in te schakelen om hetzelfde te doen. Er kwam een stichting, Plint, die de 'professionele' posters ging verspreiden.

Niet ieder gedicht leent zich voor een poster. Het moet ten eerste niet te lang zijn, een praktisch criterium. ,,Veertien tot zestien regels. Het moet van zo'n vijf meter afstand nog goed leesbaar zijn. Verder kiezen we altijd voor laagdrempelige gedichten naast wat moeilijker werk'', zegt Eerhart. Het idee is dat mensen die kunnen glimlachen om een rechttoe rechtaan gedicht ('Ik ben lekker lui vandaag, ik heb een slome bui vandaag') een volgende keer misschien even stil willen staan bij wat abstracter werk, dat niet meteen te begrijpen is. ,,De taal is soms cryptisch, niet meteen te pakken'', zegt Eerhart, die zelf ook gedichten schrijft. ,,Het gaat om zoeken naar de essentie. Door een gedicht steeds verder uit te dunnen hou je iets over van zeggingskracht.''

Belangrijk is dat de lezer daar herkenning bij voelt, vindt Eerhart. ,,Dat moet soms wel veroverd worden. Goede poëzie en goed beeldend werk laten zich niet altijd zomaar veroveren. Dat is een contrast met hoe veel dingen nu gaan: alles is snel, alles moet steeds anders. Ik zit er niet om te jammeren hoor, maar een beetje tegengas, een beetje reflectie, is best zinnig.''

Zinnig voor iedereen, vindt Eerhart. ,,We willen niet elitair zijn. Gelukkig merken we dat onze posters dwars door de hele samenleving gewaardeerd worden. Op de Uitmarkt bijvoorbeeld komen er mensen bij ons van wie je zeker weet dat ze nooit een dichtbundel zullen kopen.'' Maar wel een poster. Of een ansichtkaart. Of een kussensloop met een gedicht erop, want die maakt Plint inmiddels ook. ,,Dat is zo'n sympathiek, laagdrempelig ding'', vindt Eerhart. ,,Er zijn mensen die ze bestellen voor de huwelijksnacht van vrienden.'' Maar poëzie kan ook een troost zijn, weet hij uit reacties. ,,Juist in een tijd van somberheid en angst, zoals de laatste maand, kunnen gedichten -hoe zeg je dat- een antwoord zijn op de vraag of het allemaal nog wel zin heeft.'' Als voorbeeld noemt hij Luceberts gedicht 'De zeer oude zingt'.

Er is niet meer bij weinig

noch is er minder

nog is onzeker wat er was

wat wordt wordt willoos

eerst als het is is het ernst

het herinnert zich heilloos

en blijft ijlings

alles van waarde is weerloos

wordt van aanraakbaarheid rijk

en aan alles gelijk

als het hart van de tijd

als het hart van de tijd

Vanaf 1990 was Eerhart tien jaar fulltime directeur van Plint. Vier jaar geleden werd hij directeur van de Kunstuitleen in Eindhoven, maar hij is nog steeds betrokken bij het werk van de stichting, die huist in een 'Pippi Langkousvilla' in de binnenstad. ,,We draaien gelukkig bijna zonder subsidie, met 12 betaalde krachten'', zegt Mia Goes, de nieuwe directeur, niet zonder trots. ,,We zijn een gewoon bedrijf, maar met een ideaal. De laatste jaren hebben we bijvoorbeeld de verpakkingen verbeterd, zodat we nu in winkels in de cadeauhoeksfeer liggen. Dan bereik je nog meer mensen.'' De dichters zijn er maar wat blij mee, want ,,iedereen wordt fatsoenlijk betaald.'' Eerhart: ,,Sommige dichters zeggen: ik heb nog nooit zoveel vergoeding gehad sinds ik bij jullie op een sloop sta.''

Goes vindt het heerlijk om poëziebundels door te pluizen op zoek naar aansprekende gedichten. ,,Ik heb vroeger zo'n leraar Nederlands gehad die met de meest onbegrijpelijke dingen kwam.'' Haar ideaal wordt verwoord in een gedicht van

K. Schippers, dat op één van de jubileumposters staat:

Reikt de invloed van een gedicht zo ver

dat iemand te laat komt omdat hij het net heeft gelezen?