Is de prins door de mand gevallen?

Vrijwel overal is het deze week gepubliceerde postume interview van prins Bernhard met de Volkskrant gepresenteerd als zijn laatste poging om schoon schip te maken. In de hoop en verwachting dat wij hem zouden gedenken als een deugniet, maar niet als iemand die niet deugt. Dat lijkt in zoverre gelukt dat de prins voor het eerst publiekelijk het bestaan heeft erkend van twee buitenechtelijke dochters, Alexia en Alicia. Zij zullen voortaan met opgeheven hoofd kunnen zeggen dat de prins zich niet voor hen schaamt, hij heeft hen zelfs in zijn testament gelijkwaardig behandeld als zijn overige dochters. Maar voor het overige?

Historici is het opgevallen dat zijn verhaal van de werkelijkheid meer vragen oproept dan beantwoordt. Dat geldt bijvoorbeeld zijn rol in de affaire-Hofmans. Volgens de prins is het absurd om te denken dat hij op enig moment heeft meegewerkt aan een plan om zijn echtgenote, koningin Juliana, tot aftreden te dwingen en Beatrix vroegtijdig op de troon te zetten, onder zijn voogdij welteverstaan. Maar uitgerekend dat verhaal dook deze week op uit het geopende archief van de particuliere collectie van mr. C.W.L. Fock, destijds secretaris-generaal van algemene zaken. Uit het eveneens deze week ge opende archief van oorlogspremier Gerbrandy bleek voorts dat er op de veronderstelde heldenrol van de prins in de oorlog heel wat af te dingen viel.

Vraagtekens bleven ook bestaan over de Lockheed-affaire. De prins was bereid te erkennen dat hij stom was geweest, misschien zelfs wel lichtzinnig. Maar vervolgens trekt hij een wel erg zware wissel op onze goedgelovigheid als hij zegt dat hij geen cent gezien heeft, en dat de door hem in twee brieven gevraagde commissie (steekpenningen) niet veel meer om het lijf had dan een routinehandeling, waarmee een normale sterveling een boekenbon in ontvangst neemt.

En wat te denken van de manier waarop de prins zijn echtgenote te kijk zet? Als een naïef schepsel dat ondanks alles in het sprookje van hun gearrangeerde huwelijk bleef geloven. Als een 'mammie' die hem van harte zijn vele minnaressen gunde. Zoals ze hem ook zijn mondaine levensstijl, zijn voorliefde voor snelle auto's en vliegtuigen gunde. Een van Bernhards minnaressen mocht zelfs mee op vakantie.

Ongetwijfeld zullen honderdduizenden hem vanwege dit kwajongsachtige machogedrag bewonderen, maar ik vind het respectloos ten aanzien van Juliana, ten aanzien van Beatrix en ten aanzien van de monarchie. Ik kan me natuurlijk vergissen. Vandaar mijn vraag: Is de prins met dit interview door de mand gevallen?