Oranje zonder kopman kansloos

PALMA DE MALLORCA - Zonder kopman en zonder kans is de Nederlandse Daviscupploeg op de eerste dag van het duel met Spanje op een dikke en verdiende achterstand gezet. Het verschil tussen de wereldtop en de subtop van het mondiale tennis werd in een koud Palma de Mallorca op duidelijke wijze geïllusteerd.

De kans is minimaal dat de Nederlandse tennissers het tij nog kunnen keren, zoals in 1997 toen in Boekarest een 2-0 achterstand tegen Roemenië nog werd omgebogen in een 3-2 winst. In het Coliseo Balear, een imposante stierenvechtersarena, bestond gisteren geen enkele twijfel over de rolverdeling. Moya en Ferrero vertolkten de hoofdrollen, Verkerk en Sluiter waren de figuranten.

Op de tribune keek Schalken werkeloos toe. Hij zal zich er niet lekker bij gevoeld hebben dat zijn twee teamgenoten werden afgedroogd. Wellicht komt er bij de Limburger straks nog iets van een schuldgevoel boven. Omdat er een aantal 'technische mankementen' in zijn spel zat, meldde hij zich af bij coach Bogtstra, die de twijfels van Schalken snel, en het leek wel in dank, aanvaardde.

In het Spaanse kamp snapte niemand dat een gerespecteerde speler als Schalken, de nummer veertien van de wereld, aan de kant bleef. Een kopman -al zegt Bogtstra dat er geen kopmannen en reserves zijn- moet zijn verantwoordelijkheid durven nemen. En coach had hem daar op moeten wijzen. Vorm is een ongrijpbaar begrip en niet altijd maatgevend voor een basisplaats.

Schalken is een speler bij wie de vorm er ook zo weer kan zijn en als geen ander kan hij zich in een partij knokken. Vluchtgedrag past ook helemaal niet bij hem. Altijd was hij bereid om in de Davis Cup te spelen, ook als hij pijntjes voelde, zoals in Finland in 2002.

Ook omdat er geen echte alternatieven waren, had Schalken zich moeten opwerpen als kopman. Bogtstra had gedacht dat Sluiter iets zou kunnen doen tegen Ferrero. Dat is enigszins naief, zeker in ogenschouw genomen dat Sluiter niet graag op gravel speelt. Hij won bijvoorbeeld nog nooit een partij op Roland Garros, waar Ferrero de laatste vier jaar minimaal de halve finales haalde en vorig jaar kampioen werd.

Wat moet een speler als Sluiter op gravel, in Spanje en in een best-of-five aanrichten tegen misschien wel de beste gravelspeler ter wereld?

In nog geen twee uur deed Ferrero wat hij moest doen en waaraan niemand in het stadion had getwijfeld. Met 6-2, 6-2 en 6-4 zette hij Spanje op een 2-0 voorsprong en bezorgde hij de toeschouwers in het Coliseo Balear, onder wie koning Juan Carlos, een goede vrijdag.

Achter het passeren van Schalken ging ook een tactisch idee schuil. Zo werd Verkerk gepromoveerd tot de nummer een van het team en kreeg hij op de eerste dag niet met Ferrero maar met Moya te maken. De gedachte dat de Roland Garros-finalist tegen Moya meer kans zou hebben dan tegen Ferrero bleek al na een paar games een misvatting. Moya is gewoon een betere tennisser dan Verkerk en dat bleek niet alleen uit de cijfers op het scorebord, al waren die duidelijk genoeg: 6-2, 7-5 en 6-4.

Verkerk erkende dat Moya een maatje te groot was. Tot 6-2 en 3-1 speelde hij een kansloze wedstrijd. Dat de Alphenaar daarna enigszins kon aanklampen kwam ook doordat Moya, geboren en getogen in Palma, zijn voet wat van het gas haalde. Dat brak hem bijna op, toen Verkerk bij 5-4 een setpoint kreeg. Dat onheil bleef Moya bespaard. Hij pakte het intitiatief terug, liep uit naar 4-1 in de derde set, waarna hij de touwtjes weer wat liet vieren. ,,Hij was een klasse beter'', zei Verkerk.

Sinds het debuut in de wereldgroep, in 1990, kwam het een keer eerder voor dat Nederland op de openingsdag niet een set wist te winnen. In 1994 waren Krajicek (tegen Courier) en Eltingh (tegen Sampras) net zo kansloos als Verkerk en Sluiter gisteren. Het duel met de Amerikanen in Rotterdam werd nog spannend na de winst in het dubbel en de zege van Krajicek op Sampras. In de slotpartij besliste Courier de confrontatie met een overwinning op Eltingh.

Een dergelijk secenario lijkt er dit keer niet in te zitten. In het dubbelspel van vandaag zijn de Spanjaarden opnieuw zwaar favoriet. Nadal en Robredo speelden dit jaar al vijftien partijen samen, tegen Verkerk en Van Lottum twee. Dat is een slecht vooruitzicht na een kansloze eerste dag.