Het dilemma van premier Koizumi

De gijzeling van drie Japanners stelt premier Koizumi voor zijn grootste crisis ooit. Hij persoonlijk zette de omstreden militaire missie naar Irak immers door.

AMSTERDAM - ,,Wij kunnen niet buigen voor de lafhartige dreigementen van terroristen'', reageerde premier Junichiro Koizumi donderdag op de gijzeling van drie Japanners die dag in het westen van Irak. Maar de moeder van de 18-jarige Noriaki Imai smeekte Koizumi om dat wél te doen en de 500 Japanse militairen in Irak zo snel mogelijk terug te trekken: ,,Ik denk dat ze alleen dan te redden zijn. Er zijn nog maar twee dagen'', zei ze.

Ook familieleden van de twee andere gijzelaars pleitten gisteren voor vertrek uit Irak in gesprekken met de minister van buitenlandse zaken, Yoriko Kawaguchi. ,,Maar die zei alleen dat ze de boodschap zou overbrengen'', verklaarde Noriaki's vader.

De keer op keer uitgezonden videobeelden van het drietal, gillend, met messen op de keel en zichtbaar in doodsangst, hebben Japan een dreun bezorgd. De ergste beelden zijn niet vertoond. De gijzelnemers -de Moedjahidien-eskaders, een tot nu toe onbekende soennietische groepering- hebben gedreigd hun gevangenen levend te verbanden als Japan niet uiterlijk zondag weg is uit Irak. ,,Premier, laat de drie niet doden'' en ,,laten we ons niet lenen voor de Iraakse bezetting'', waren de leuzen die demonstranten gisteren meedroegen in een betoging bij de Japanse regeringszetel in Tokio. Het waren er niet meer dan zeshonderd, maar toch komt premier Koizumi door de gijzelingscrisis onder enorme druk. De Japanse media spraken over Koizumi's grootste crisis. ,,Het ergste rampscenario is een realiteit geworden'', zo schreef de krant Tokyo Shimbun.

Het was immers premier Koizumi die, tegen de wil van de meeste Japanners in, en volgens critici ook tegen de pacifistische Grondwet in, de uitzending van troepen naar Irak doordrukte. Er werd speciale wetgeving voor aangenomen. Het was de grootste en meest riskante militaire missie sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog, en met verkiezingen over drie maanden loopt Koizumi nu grote risico's op dit beleid te worden afgerekend. Tijdens het bezoek van de Amerikaanse vice-president Dick Cheney aan Tokio zal de premier ongetwijfeld om steun vragen. Tot nu toe heeft de regering niet veel meer kunnen doen dat de evacuatie in gang zetten van de andere Japanse burgers, zo'n 70, die momenteel in Irak zijn.

Noriaki Imai, die net zijn middelbare school had afgerond, is van kinds af aan begaan met het milieu en was naar Irak gereisd om onderzoek te doen naar verarmd uranium. Hij wilde de informatie gebruiken voor een anti-oorlogsboek voor kinderen. Hij is bevriend met de vrouwelijke gijzelaar, Nahoko Takato (34), een hulpverleenster die met straatkinderen in Irak heeft gewerkt. Soichiro Koriyama (32), de derde gevangene, is een freelance fotograaf die hoopte zijn werk te verkopen aan een Japans weekblad dat al eerder foto's van hem had afgenomen. Ze hadden in Jordanië samen een auto gehuurd en werden op weg naar Bagdad tegengehouden.

De Japanners vielen ten prooi aan dezelfde groep die ook zeven Zuid-Koreaanse zendelingen oppakte en weer vrijliet, zo bleek gisteren uit het relaas van een van de Koreanen. Ze moesten instappen in een auto waarin zich ook de Japanners bevonden.

De vrijlating van de Zuid-Koreanen was het resultaat van een fabeltje: ,,Omdat ze ons zouden vermoorden als we vertelden dat we hier waren om het evangelie te verspreiden, zeiden we dat we sportmasseurs waren en naar Irak waren gekomen om te helpen'', zei een van de ex-gijzelaars tegenover de Zuid-Koreaanse radiozender CBS. ,,Ze vroegen ons dat te bewijzen. Dus gaven we hun een massage op de kale vloer. Daarna veranderde hun houding totaal.'' De Zuid-Koreanen kregen hun paspoorten en bagage terug en werden in Bagdad afgezet bij het Palestine-hotel.