EU-leiders kiezen voor uitstel en reflectie

De EU-regeringsleiders schuiven de Europese Grondwet voor zich uit. De alom bepleitte periode van rust en reflectie wordt daarmee werkelijkheid.

De landen nemen een periode van bezinning in acht tot juni 2006. Tijdens die denkpauze mogen de landen die het verdrag nog niet hebben geratificeerd zelf uitmaken of ze doorgaan met hun referenda. Maar dat lost de problemen voor premier Balkenende nog niet op.

Volgens de Luxemburgse premier Jean-Claude Juncker zijn de regeringen het unaniem met elkaar eens dat er niet opnieuw valt te onderhandelen over het grondwettelijk verdrag. ,,Ik ben er persoonlijk zelfs van overtuigd dat de Fransen en de Nederlanders niet echt tegen de Europese Grondwet hebben gestemd. Ze hebben alleen niet begrepen dat de grondwet precies tegemoet komt aan hun klachten over de Europese Unie. Want dit verdrag zal het democratische gehalte verhogen.''

De leiders zijn echter wel tot het inzicht gekomen dat ze de afstand tussen Brussel en de burger te groot hebben laten worden. ,,Daarom zal het dus niet lukken de deadline van eind 2006 te halen voor de ratificatie van de Europese Grondwet. De EU en ook de landen zelf zullen uitgebreid de tijd moeten nemen om het verdrag uit te leggen en erover te debatteren.''

De vraag blijft of Nederland echter ooit ja zal zeggen. Premier Balkenende weigerde daar over te speculeren. ,,Ik heb nu te maken met een negatieve uitslag van het Nederlandse referendum. Nee is nee.'' Balkenende geeft toe dat dat 'een grote complicatie' is voor de grondwet. ,,Het Nederlandse nee is helder. Dat is de positie van Nederland, meer is er niet van te maken.''

Volgens Juncker is er echter geen alternatief voor de grondwet. ,,Heronderhandelen van het verdrag is nooit serieus ter sprake geweest en is echt uitgesloten'', bezwoer hij.

Balkenende vindt dat er ook een 'subsidiariteitsconferentie' moet komen, dus een topbijeenkomst over de vraag welke bevoegdheden bij Brussel horen en welke zaken beter door de lidstaten zelf kunnen worden geregeld.

Voorzitter Barroso van de Europese Commissie toonde zich gisteren verheugd over de uitkomst van het overleg. ,,Er is oeverloos gespeculeerd over een plan B. Dat heeft nooit bestaan, maar er is nu wel een plan D: Dialoog, debat en democratie. Maar men moet zich wel realiseren dat de EU in de komende tijd niet stil zal staan. We hebben beloften gedaan over de economie en over de veiligheid. We werken hard door om die waar te maken.''