Meer dan een incident

De gewelddadige dood van de 29-jarige wachtmeester van de Koninklijke Marechaussee drukt ons op de rauwe werkelijkheid dat de vredesmissie in Irak levensgevaarlijk is. De Nederlandse troepen daar maken deel uit van de Stabilisation Force Irak, SFIR. Maar in plaats van een toestand van stabiliteit te handhaven in een gebied dat gold als een oase van rust, raken we nu betrokken bij de dagelijks groter wordende chaos in Irak van bomaanslagen op onschuldige burgers, van hardnekkig verzet, tot en met een regelrechte krachtmeting tussen de troepen van al Sadr met het regeringsleger van Irak en de legermacht van de Verenigde Staten.

Deze situatie vraagt om een andere afweging dan enkele maanden geleden, toen op de tiende mei de sergeant Dave Steensma bij een aanslag om het leven kwam. Dat was ook afschuwelijk, maar deze gebeurtenis leek een incident. Bovendien was er het perspectief dat met de machtsoverdracht de toestand weldra zou normaliseren. Inmiddels is die overdracht al geruime tijd een feit en is er een interim-regering gevormd. Desondanks lijkt het alleen maar van kwaad tot erger te gaan. We moeten er zelfs serieus rekening mee houden dat de dood van de wachtmeester een regelrecht gevolg is van de krachtmeting met Al-Sadr en de zijnen.

We wijken niet voor terreur, luidt het vastberaden antwoord van de regering. In dit oordeel weerspiegelt zich de opvatting dat al Sadr en de zijnen terroristen zijn, die nauwelijks aanspraak kunnen maken op een brede volksbeweging. Dat is vermoedelijk juist. De overige sjiitische leiders hebben weinig met hem op. Zelfs zijn aanwezigheid in Najaf betekent niet dat die stad als één man achter hem staat. De vastberadenheid van de regering is dus terecht. Irak staat niet op het punt veroverd te worden door een machtig leger. Het staat ook niet op de rand van een burgeroorlog. De vredesmissie verdient dus nog een kans.

Er zit echter ook een zwakke kant aan het verhaal. Najaf is een heilige stad. Met het aanrichten van grootscheepse vernielingen daar kan de stemming gemakkelijk omslaan. Op dit soort zaken heeft Nederland nauwelijks invloed. We kunnen wel vastberaden zijn, maar we zijn gewoon afhankelijk van het Amerikaanse optreden en helaas gaat dit land niet zo subtiel te werk als in een zo pluriform Irak noodzakelijk is.