Joesjtsjenko kreeg zwaar gif

AMSTERDAM - De Oekraïense oppositieleider Viktor Joesjtsjenko is vergiftigd met TCDD, de schadelijkste soort dioxine. Dat stelt Bram Brouwer, hoogleraar milieutoxicologie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam, na een nieuwe chemische analyse.

TCDD, ofwel tetrachloordibenzoparadioxine, ontstaat bij processen waarbij chloor wordt gebruikt. Het komt onder meer vrij uit verbrandingsinstallaties en bij het bleken van papier. Over het algemeen ontstaan op deze manier mengels van diverse dioxines. De TCDD in Joesjtsjenko's bloed was echter zeer zuiver, wat duidt op een doelbewuste vergiftiging.

TCDD was het hoofdbestanddeel van Agent Orange, het beruchte ontbladeringsmiddel dat de Amerikanen tijdens de Vietnam-oorlog gebruikten. Veteranen die ermee besmet zijn, hebben er vooral huidproblemen aan overgehouden, zelfs nog jaren na de blootstelling. Chlooracné en een verhoorning van de huid komen het meest voor. Verder zou de lever een klap krijgen. En bij apen is gebleken dat de vethuishouding en de hartfunctie door TCDD verstoord kan raken. De stof kan ook de ontwikkeling van bestaande kankers bevorderen, maar lijkt nauwelijks nieuwe tumoren te kunnen opwekken omdat het geen DNA-schade veroorzaakt.

De zuiverheid van de TCDD wijst volgens de Texaanse dioxine-expert dr. A. Schecter op drie mogelijke bronnen: commerciële laboratoria, overheidslabs voor biologische of chemische wapens en ten slotte 'een slimme scheikundige'. In die hoeken wordt nu verder gezocht naar de bron van de gebruikte TCDD.

Joesjtsjenko zegt er inmiddels van overtuigd te zijn dat hij tijdens een diner op 5 september is vergiftigd. Dat was volgens hem het enige moment waarop er verder niemand van zijn team aanwezig was en waarop zijn voedsel niet werd gecontroleerd. Drie uur na de maaltijd kreeg hij acute maagpijn. Later raakte zijn alvleesklier ontstoken, kreeg hij langdurige maag- en darmklachten en hevige rugpijn. Pas na drie weken begon de vervorming van zijn gezicht, hét kenmerk van een dioxinevergiftiging.