Cyprus was bij EU heet hangijzer

BRUSSEL - Na hangen en wurgen heeft Turkije gisteren de voorwaarden van de Europese Unie geaccepteerd. De weigering van Turkije om ook maar de indruk te wekken dat het Cyprus erkent, zette de top in Brussel lang onder spanning.

,,Turkije heeft onze uitgestoken hand aanvaard'', zei EU-voorzitter Balkenende. ,,We hebben geschiedenis geschreven.'' Balkenende beschreef zijn Turkse collega Erdogan als 'een forse onderhandelaar'. ,,Dat was knap lastig, maar er waren ook grote belangen mee gemoeid.''

Uiteindelijk hebben de Europese regeringsleiders van Erdogan de belofte gekregen dat hij voor het begin van de toetredingsprocedure op 3 oktober volgend jaar een gebaar zal maken naar EU-lid Cyprus. Turkije zal akkoord gaan met de aanpassing van een oud verdrag met de EU, waarin zal staan dat ook Cyprus EU-lid is.

Erdogan wilde dat alleen doen als glashelder zou zijn dat zijn land daarmee geen diplomatieke erkenning geeft aan het Grieks-Cypriotische bewind. Turkije steunt met een militaire macht nog steeds een Turks-Cypriotisch bewind op Noord-Cyprus.

Balkenende erkende dat de reddende formule niet een formele, wettelijke erkenning van Cyprus behelst. ,,Het is een stap die kan leiden tot vooruitgang op dit gebied'', zei Balkenende voorzichtig. Hij legde er de nadruk op dat er nog veel moet gebeuren in de onderhandelingen, die zeker tien jaar gaan duren. Pas in 2014 kan de EU de gevolgen van de Turkse toetreding hebben verwerkt in de meerjarenbegroting.

Erdogan lijkt weinig ophef meer te hebben gemaakt over de Europese eis dat lidstaten altijd een rem moeten kunnen zetten op migratie uit Turkije. Eerder vond Turkije dat onaanvaardbaar, omdat nieuwkomers als Polen maar voor zeven jaar kunnen worden tegengehouden als ze in andere EU-landen willen werken.

Erdogan trok zich na het akkoord meteen terug in zijn hotel in Brussel, om zijn eigen uitleg te geven aan de ruim 200 journalisten uit eigen land. Wat Cyprus betreft wacht hij op een nieuw initiatief van de Verenigde Naties om een blijvende vrede tussen Grieken en Turken op het eiland te bewerkstelligen.