Laat identiteitsbewijs lekker thuis!

De Wet op de uitgebreide identificatieplicht roept bij sommige burgers vragen op.

Dat is niet zo vreemd, want de voorlichting is op het randje van misleidend. Per 1 januari moeten burgers een identiteitsbewijs tonen als de politie daarom vraagt. Die politie moet daarvoor wel een goede reden hebben, zoals het vermoeden van een misdrijf. Er is uitdrukkelijk geen formele plicht om een identiteitsbewijs bij zich te dragen. De politie kan dus niet willekeurig mensen op straat vragen hun paspoort te tonen, zonder dwingende redenen. Minister Donner vindt het wel verstandig om altijd een identiteitsbewijs mee te nemen, want er kan om identificatie wordt gevraagd.

Voor fatsoenlijke burgers die nooit met de politie in aanraking komen, is de kans daarop te verwaarlozen. Maar, zo stelt de minister, ook burgers die getuige zijn van een misdrijf of ongeluk moeten zich kunnen legitimeren. Die stelling is betwistbaar en weinig relevant. Welk belang zou die burger erbij hebben om een valse identiteit op te geven? De plicht is toch alleen bedoeld voor het geval er twijfel over de juistheid van gegevens bestaat?

Ook de mogelijke aanwezigheid van burgers bij rellen is een weinig realistische reden. Hoe vaak raakt een burger betrokken bij rellen? De laatste keer dat in mijn eigen woonplaats Delft onlusten waren, was tijdens de Bataafse tijd (omstreeks 1795).

De plicht tot identificatie als je slachtoffer bent is nog dubieuzer. Iedereen zal het als volkomen absurd beschouwen dat je dan vijftig euro boete moet betalen vanwege onvoldoende legitimatie. En volstaat in dat geval ook niet een bejaardenpas, verzekeringspas of ander bewijs?

De maatregel getuigt van wantrouwen jegens goedwillende burgers. De staat gaat er op voorhand van uit dat die de kluit belazeren als naam en adres moeten worden opgegeven. Dat is reden om die burgers lastig te vallen en een onzinnige draagplicht op te leggen. Ik zou die fatsoenlijke burgers adviseren: laat uw identiteitsbewijs lekker thuis, dan kan uw paspoort of identiteitskaart ook niet zo snel gestolen worden of verloren raken. Voor mensen die kwaads in de zin hebben, geldt dit advies uiteraard niet.