Eerlijk delen

De Stichting Schrijven, Trouw en de KRO roepen mensen de komende maanden op om waar gebeurde verhalen in te sturen. Ton Rozeman, schrijver van korte verhalen, voorziet ze van commentaar.

Zomer 1947. Druk die middag op de o.k. Eerst een mamma-amputatie, daarna twee galblazen. Er zou ook nog een hernia komen, maar die ging niet door -het werd te laat. Na de galblaasoperaties gaf het hoofd van de o.k, zuster Smit, me de opdracht de galblazen stuk te knippen en de stenen eruit te halen. Dat deed ik netjes, vond ik zelf. Het was een eng karweitje, maar een beetje schudden en peuteren met de punt van de schaar en ploep, ze vielen eruit: grote zowel als kleine. Daarna soppen en dweilen.

'Galblazen weg en stenen afspoelen', was de volgende opdracht. Er waren zo'n honderd stenen van allerlei formaat, waaronder veel kleintjes. Die verzamelde ik netjes: eerst in een zeef met een straal water erover, daarna in een bekkentje. Met de opbrengst van de af- en uitgesneden lichaamsdelen in een emmer ging ik naar de stokerij achter in de tuin. Daarvandaan liepen de verwarmingsbuizen, die het hele ziekenhuis moesten voorzien. Ik rilde. De stoker deed de ovendeur open en gooide de 'rommel' in het vuur. Die man draaide z'n hand nergens meer voor om: hij was de baas van het mortuarium naast de stokerij. Eind van de middag. Zuster Smit vroeg of ik de steentjes voor elke patiënt even in een gaasje wilde doen en aan de hoofdzuster van de afdelingen geven. 'Ze zijn vast al uit narcose, dat is altijd een aardige afleiding.' 'Ik eh, ik eh, ik heb alle stenen op één hoop gedaan. Ik wist niet dat de patiënten hun eigen stenen zouden krijgen.'

Zuster Smit schold me uit voor alles wat lelijk was. Toen realiseerde ze zich kennelijk dat er niets meer aan te veranderen was. 'Je moet ze maar zo eerlijk mogelijk verdelen', zei ze berustend. En zo kregen de twee patiënten elk eenzelfde aantal grote en kleine steentjes in een gaasje mee naar huis. Misschien staan ze nog steeds in een glazen potje op de schoorsteenmantel; wellicht hebben ze er jaren tegen familie, vrienden en kennissen over opgeschept.