Jongens willen een baan met leasebak

Hoe kiezen jongeren voor een opleiding of beroep? Meisjes doen dat met hun hart: past dit bij mij? Jongens letten op status, geld en carrièreperspectieven.

De profielkeuze in de derde klas van de middelbare school is in het voortgezet onderwijs het eerste kruispunt dat leerlingen tegenkomen op weg naar hun toekomstige beroep. De verschillen in keuze van jongens en meisjes zijn duidelijk: meisjes kiezen vooral voor het profiel cultuur en maatschappij, jongens voor natuur en techniek. Bij de keuze voor economie en maatschappij en natuur en gezondheid zijn de verhoudingen tussen beide seksen ongeveer gelijk.

Maar is er ook een verschil in de manier waarop jongens en meisjes hun beroepsen vakkenkeuze bepalen? Hebben jongens bijvoorbeeld andere keuzemotieven dan meisjes? Volgens Siebe Hendriksen, adviseur bij het bureau voor loopbaanen studiekeuze De Geldergroep, kiezen meisjes niet alleen voor andere profielen en studies dan jongens, maar denken ze ook anders na over hun beslissing. Jongens gaan meer voor de vorm; ze vinden het 'uiterlijk' van een beroep of studie belangrijk. Meisjes kijken juist naar de inhoud van een beroep. Hendriksen: ,,Jongens vinden geld, carrière en status belangrijk. Ze willen veel geld verdienen, een leidinggevende functie bekleden en aanzien afdwingen. Krijg ik een grote leasebak, ga ik strak in het pak naar mijn werk? Uit een lijst met beroepsnamen kiezen veel jongens 'manager' of 'makelaar'. Heel brede, nietszeggende termen, maar het klinkt stoer.”

Meisjes vinden zulke uiterlijke zaken helemaal niet belangrijk. Hendriksen: ,,Ze zijn reflectiever dan jongens en staan dichter bij hun gevoel. Meisjes kiezen met hun hart. Past dit beroep wel bij mij? Wil ik dit later echt gaan doen? Ze willen ook graag iets betekenen in hun werk. Als je meisjes vraagt om een topdrie te maken van wensen voor hun latere werk, kunnen ze daar lang over nadenken. Jongens zeggen meteen dat ze geld, vrijheid en een grote auto willen.”

Hoe is dit verschil tussen jongens en meisjes te verklaren? Een belangrijke verklaring, zegt Hendriksen, is dat meisjes op de middelbare school voorlopen in hun ontwikkeling op jongens. ,,Scholieren moeten rond hun veertiende kiezen voor een profiel. Meisjes zijn op dat moment geestelijk al meer ontwikkeld dan jongens en gaan daardoor dieper in op hun keuze. Jongens hebben die wijsheid op die leeftijd nog niet.”

Bovendien zijn meisjes doorgaans voorzichtiger dan jongens. Als ze bijvoorbeeld twijfelen tussen hogeschool of universiteit, kiezen ze eerder voor een hogeschool dan jongens. Ze spelen liever 'op safe' en zijn bang op de universiteit te zullen falen. Hendriksen: ,,Jongens denken: 'Oh, de universiteit, dat kan ik makkelijk aan'.”

Die voorzichtigheid van meisjes zie je volgens Hendriksen ook in de profielen die meisjes kiezen. Zo wijken meisjes minder snel van de geijkte paden af; ze kiezen eerder voor het profiel en niveau dat van hen verwacht wordt. ,,Jongens zijn onbevangener en optimistischer. Zij zijn eerder geneigd om een gedurfder profiel te kiezen, of een profiel dat vakken bevat waar ze eigenlijk niet zo goed in zijn.” Meisjes zijn dus onzekerder over hun capaciteiten. Dat is ook de ervaring van Margreet Nauta, medewerker van Technika Tien, een landelijke organisatie voor techniek voor vrouwen. Volgens Nauta is er een verschil in leerstijl tussen meisjes en jongens, meisjes zijn onzekerder in de manier waarop ze met de lesstof omgaan. ,,Als je een meisje en een jongen samen met een opdracht achter de computer zet, grijpt de jongen in negenennegentig procent van de gevallen meteen naar de muis om wat te proberen. Het meisje gaat eerst aandachtig de handleiding lezen. Ze weet dan misschien eerder hoe het moet, maar de jongen voert de handeling vervolgens uit. Daar wordt het meisje weer onzeker van.” Om meisjes zekerder te maken, geeft Technika Tien technieklessen aan alleen vrouwen. Nauta: ,,Als de meisjes onder elkaar zijn, is de sfeer prettiger. Ze voelen zich zelfverzekerder en leren daardoor makkelijker. Ze vinden techniek dan begrijpelijker.”

Een recent onderzoek naar 'gescheiden onderwijs' van de Britse universiteit Cambridge bevestigt dat deze aanpak werkt. Uit het onderzoek blijkt dat meisjes betere resultaten in exacte vakken halen als zij apart les krijgen. Jongens scoren hoger in talen.