Etikettenpolitiek

Vreemd is dat: hoewel de overheid veel collectief bezit uit handen heeft gegeven, blijft ze pogen de taal te reguleren. Na de spelling is nu blijkbaar onze woordenschat aan de beurt.

Een maand geleden bepleitte minister Verdonk de afschaffing van allochtoon. En nu zouden we op aanraden van premier Balkenende ook werkloos moeten prijsgeven. In between jobs ('tussen twee banen in') zou beter passen, zo niet bij de feiten dan toch bij het optimisme waarvan de premier de natie deelachtig wil maken.

Nog even en andere bewindslieden bevelen ons aan, verdachte te vervangen door het Engelse eufemisme someone who is helping the police with their inquiries (iemand die de politie bij haar onderzoek helpt), alsook -zodra ambtenaren een Engelse vertaling klaar hebben- afgewezen asielzoeker door tijdelijke ingezetene met exterritoriale ontplooiingskansen, filevorming door groepsgewijze verlaging van de maximumsnelheid en criminele Antillianen door rijksgenoten met exotische eigendomsopvattingen.

Tegen Balkenende's neologisme valt in de eerste plaats aan te voeren dat het de werkelijkheid geweld aandoet. Waren alle 550000 werklozen die Nederland dit jaar volgens de rijksbegroting telt, maar van (nieuw) werk verzekerd. Voor velen geldt, waarschijnlijk en helaas, dat ze evenmin in between jobs zitten als elke dakloze tussen twee woningen en iedereen die gescheiden is, tussen twee relaties -zoals lezer André Rodenburg in de brievenrubriek snedig suggereerde.

Ook vanuit taalkundig oogpunt is Balkenende's eufemisme een misbaksel. De overbodige Engelse versie vervuilt de landstaal. (Hopelijk creëert iemand nog eens een virus dat op overheidscomputers alle teksten met nodeloze Angelsaksische insluipsels wist.)

De Nederlandse variant verrijkt onze taal evenmin. Gelukkig maakt de gedrochtelijke mondvol iemand die tussen twee banen in zit -of, erger nog, een tussen-twee-banen-inner: het woord staat al op internet- geen enkele kans tegen het simpele werkloze.

En als dit mishaagt, waarom niet werkzoekende of werkzoeker -of, als de feiten per se verfraaid moeten worden, loopbaanonderbreker? Balkenende's vondst kan dan gereserveerd worden voor overbelaste werkende moeders die tussen twee banen in(geklemd) zitten met de vraag wanneer ze ooit aan zichzelf toekomen.