Luxe is overbodig bij de zomerkampen voor kinderen. Terug naar de natuur is het devies, en daarom blijft de spelcomputer thuis.

Warme jassen, een gure wind en chocolademelk bij de centrale verwarming: de zomer lijkt nog ver weg. Toch moeten kinderen nu al nadenken over hun vakantieplannen voor de zomer. Als je mee wilt op een jeugdvakantiekamp, moet je snel weten wanneer en waar je naar toe wilt. Want de inschrijvingen zijn begonnen, en die lopen storm.

Elk jaar rinkelen de telefoons tijdens het inschrijvingsweekend onophoudelijk en zijn sites overbezet. Een tentenkamp, survivalkamp, zeilkamp of voetbalkamp. De mogelijkheden zijn eindeloos.

Wat alle kampen met elkaar gemeen hebben, is het motto 'terug naar de natuur'. Voor de Leidse kampeerorganisatie LCKV, een van de grootste in haar soort door de jaarlijkse inschrijving van meer dan 1600 deelnemers, is het juist die primitieve manier van kamperen die de kampen zo bijzonder maken. Door de weinig luxueuze standaarduitrusting kunnen de jongeren zich volledig concentreren op elkaar en op hun omgeving. Zelfs van het wassen aan de pomp kijkt niemand vreemd op. ,,We voeren al sinds 1920 dit concept, en het blijkt te werken want elk jaar zitten we weer aan onze maximaal aantal deelnemers'', aldus Esther Swen van de LCKV.

De toenemende belangstelling voor vakantiekampen merkt ook de Stichting Zomerkampen Breda. Leonore van Kuipers van de Bredase stichting meent dat met de organisatie van zulke kampen wordt voorzien in een grote behoefte. Immers, elk jaar zitten de kampen sneller vol.

De stichting werd 33 jaar geleden opgericht. Kinderen -ook uit minderbedeelde gezinnen- moesten zich binnen een kamp volledig kunnen ontplooien. Veel van de stichtingen die nu kampen organiseren worden gesubsidieerd, waardoor de prijzen relatief laag gehouden kunnen worden. Zo hebben ook kinderen van ouders met een laag inkomen nog steeds de mogelijkheid om mee te gaan.

Met de oprichting van de Arbeidersjeugdcentrale in 1918 vinden in Nederland de eerste grootscheeps georganiseerde jeugdkampen plaats. Ook de YMCA

organiseert in deze jaren de eerste zomerkampen in Nederland, om de minder bedeelde bleekneusjes uit de stad aan te laten sterken in de natuur.

Het organiseren van zomerkampen is een fenomeen dat omstreeks die tijd overwaaide uit Amerika, waar ze toen al een jaar of tien bezig waren met dergelijke kampen. Nog steeds gaat bijna elke opgroeiende tiener in Amerika 's zomers naar een kamp, omdat ouders door de weinige vakantiedagen geen tijd voor ze hebben tijdens de lange schoolvakanties.

Naast de 'doorsnee' kids tussen pakweg zes en zestien jaar richten steeds meer kampen zich op probleemgroepen. Zo worden er speciale kampen voor autistische kinderen, adhd-patiënten of kinderen uit het speciaal onderwijs georganiseerd. Ook voor gehandicapte kinderen zijn er steeds meer mogelijkheden om onder deskundige begeleiding een weekje onbezorgd te genieten. YMCA Nederland organiseert zelfs speciale weken voor jonge asielzoekers, en zegt een toename te bespeuren van het aantal allochtone jongeren in kampen speciaal voor kinderen van gezinnen die minder te besteden hebben.

Leonore van Kuipers erkent dat er ouders zijn die de vakantiekampen zien als een goedkope oppasweek, maar dit is meer uitzondering dan regel. Baris Wanschers van De Stichting Vakantiekampen, die al vanaf 1978 kampen organiseert, ziet de oppasfunctie van de kampen echter niet als nadelig. ,,Op deze manier hebben de kinderen een leuke week en kunnen ouders weer 's even hun eigen gang gaan. Iedereen tevreden!''

Naast een week lol met elkaar speelt ook een dieperliggende functie van de kampen een rol. Sociale ontwikkeling is tijdens de kampen erg belangrijk. ,,Bij ons is er geen plaats voor computers en mobiele telefoons. Kinderen moeten dus wel kletsen met leeftijdsgenootjes, iets wat sommigen thuis bijna niet meer doen. We merken dat dit bij veel kinderen een positieve uitwerking heeft op hun zelfvertrouwen'', aldus Wanschers.

Esther Swen ziet dat de functie van de kampen verschillen voor de verschillende leeftijdsgroepen. Voor elke leeftijd is het buiten doen van allerlei activiteiten met leeftijdsgenoten het allerbelangrijkste. Maar voor tieners is vooral het weg zijn zonder ouders het hoogtepunt. Jongere kinderen daarentegen krijgen nog wel eens heimwee naar papa en mama, maar vaak komen ze daar wel weer overheen met de nodige afleiding. ,,Het komt zelfs voor dat kinderen heimwee naar het kamp hebben als ze weer thuis zijn!''

Ook Joost Vlasblom van YMCA Nederland meent dat een weekje op zomerkamp de blik van het kind verruimt. ,,Het is een stukje ontwikkeling waar ze in de toekomst veel aan kunnen hebben. Sommige kinderen komen voor het eerst in een grote groep

terecht, waar niet alles draait om ikke, ikke. Dat kan wel eens wennen zijn. Ook aan het buitenleven zijn veel kinderen niet gewend, want ze spelen veel minder buiten dan vroeger gebeurde. Maar onze ervaring leert dat, soms na wat gemopper, uiteindelijk iedereen het naar zijn zin heeft en een topweek beleeft.''