Hashemi is hot bij Iraanse jongeren

In Iran mogen ruim 46 miljoen kiesgerechtigen vandaag naar de stembus om een nieuwe president te kiezen. Meer dan de helft van hen is onder de 25 jaar. Hun favoriet is de 70-jarige oud-president Hashemi Rafsanjani.

Een bont viertal kruipt uit een rode, met posters beplakte Peugeot 206. De twee jongens dragen strakke Tshirts en laag hangende jeans, de twee meiden hooggehakte sandalen en korte roze jasjes onder minimale hoofddoekjes. Ze delen stickers uit; de jongens hebben ze ludiek als zweetband op hun voorhoofd geplakt. Als dit niet Teheran was, zou je denken dat het hier ging om een reclameactie van de plaatselijke discotheek. Maar de jongelui proberen mollah Hashemi Rafsanjani aan de man te brengen. En dat lijkt aardig te lukken. Want Hashemi is hot.

Omdat in Iran de helft van de bevolking jonger is dan 25 en de stemgerechtigde leeftijd slechts 15 jaar is, spannen de presidentskandidaten zich vooral in om de gunst van de jongeren te winnen. De gematigd conservatieve, maar bovenal pragmatische Ali Akbar Hashemi Rafsanjani heeft al laten weten dat hij de jeugd als bloem van de natie beschouwt. ,,We kunnen geen goede prestaties van jongeren verwachten wanneer we hun vrijheid beperken'', zei hij onlangs.

Uitspraken als deze gecombineerd met beloftes om de relaties met het Westen te verbeteren en voor meer werk te zorgen, hebben de invloedrijke en schatrijke geestelijke, die voor de huidige president Khatami al twee termijnen als staatshoofd diende, bij veel jongeren razendpopulair gemaakt. En op menige hippe auto zie je deze dagen dan ook een glimlachend mollah-hoofd onder een witte tulband.

Rafsanjani heeft het zelfs aangedurfd om op de staatstelevisie in debat te gaan met een groep jongeren. Een uniek gesprek dat ook ging over zaken als vrijheid, mode en seksualiteit. Nadat een meisje in huilen was uitgebarsten omdat ze niet meer tegen de Iraanse vrijheidsbeperking kon, moest de geestelijke zelf ook een traantje wegpinken. Hij verzekerde de jongeren dat ze bij hoge seksuele nood hun toevlucht kunnen nemen tot de sigeh, het tijdelijk huwelijk, dat maar een paar uur zou kunnen duren en is toegestaan binnen de sjiitische islam.

,,Ik deel niet alleen stickers uit. Ik probeer ook uit te leggen waarom de mensen op Rafsanjani moeten stemmen'', zegt Sarah (19). ,,Alleen hij kan misschien nog voorkomen dat ons hetzelfde lot te wachten staat als Irak. Bovendien is hij in staat de economie er weer bovenop te helpen en de werkeloosheid tegen te gaan, daar ben ik van overtuigd. Die man is zo machtig en ervaren en eigenlijk best ruimdenkend ook. Zo zegt hij dat hij het leven van vrouwen gemakkelijker wil maken. Misschien wil hij de kledingsvoorschriften wel gaan versoepelen.''

De meeste kandidaten doen hun best de vrouwen te behagen. Zij vormen immers een belangrijke doelgroep. Het waren ook juist de jongeren en de vrouwen die Khatami in het zadel hielpen. Zelfs hardliner Kalibaf, voormalig hoofd van de politie, heeft gezegd dat de Iraanse samenleving tot nu toe dan wel wat patriarchaal was, maar dat dat spoedig zal veranderen als het aan hem ligt.

,,Onzin, dat is loze verkiezingsretoriek!'', zegt de drieëntwintigjarige werkloze Tahareh beslist. Zelf plakt ze posters voor Mostafa Moin met de in het Perzisch wat populistisch aandoende tekst: 'Ik bouw je op, mijn vaderland!' ,,Die Kalibaf is hartstikke conservatief. Als je meer vrijheid wilt, moet je echt niet op hem stemmen maar op Moin!''

Voormalig minister van hoger onderwijs Mostafa Moin is inderdaad een aantrekkelijke kandidaat voor veel vrouwen en jongeren; met name studenten. Hij voerde stevig campagne, gesteund door Khatami met diens broer Reza Khatami als running mate. Volgens de laatste peilingen kan hij rekenen op zo'n twintig procent van de stemmen, waarmee hij Kalibaf van de tweede plaats heeft gedreven.

Moin kondigt grote hervormingen aan die hij, anders dan Khatami, wél zal doorvoeren. ,,Mooie woorden, maar totaal niet realistisch'', vindt architectuur student Madjied (21). ,,We hebben in deze tijd van grote internationale politieke druk geen schreeuwerige hervormer nodig die de conservatieven tegen de haren in strijkt, maar een liberaal-conservatieve bruggenbouwer die de zaak bij elkaar kan houden. Rafsanjani dus.''