Zonder Vinex-wijken was er nog meer autoverkeer geweest

De Vinex-wijken moesten door hun ligging, hun voorzieningen en de aanwezigheid van goed openbaar vervoer, het autoverkeer terugdringen. Dat is aardig gelukt.

Die verrassende conclusie trekt het Ruimtelijk Planbureau in de nieuwe studie 'Nieuwbouw in beweging'. Het heersende beeld van Vinex-wijken is: slecht openbaar vervoer, zodat de bewoners op hun auto aangewezen blijven. Daarmee lopen ze al in hun eigen wijk vast omdat er te weinig uitvalswegen zijn gepland, en vervolgens staan ze stil op de snelweg langs de wijk.

Tot op zekere hoogte klopt dat beeld, zegt Daniëlle Snellen van het Ruimtelijk Planbureau: voor de grote Vinex-wijken bij de grote steden, zoals Ypenburg bij Den Haag en Leidsche Rijn bij Utrecht. ,,Maar onder het Vinex-bouwprogramma vallen ook woningen binnen de bestaande steden, van kleine buurten tot grote wijken als Kop van Zuid in Rotterdam en het Oostelijk Havengebied in Amsterdam.''

Van de 440000 Vinex-huizen die tussen 1995 en 2003 zijn gebouwd, staan er maar liefst 150000 in oude delen van de stad. De mensen die hier wonen, blijken relatief weinig de auto te gebruiken. Ze hebben trams, bussen en treinen voor het grijpen, en een keur van stadse voorzieningen. Het Vinex-beleid om de automobiliteit in te dammen, blijkt hier redelijk geslaagd.

Dat ligt anders voor de bekende grote Vinex-wijken aan de randen van de steden. De vele jonge mensen die hier wonen, hebben relatief vaak kinderen, een hogere opleiding en een baan. Zij reizen wat af - en liefst met de auto. Dat komt niet zozeer door gebrekkig openbaar vervoer. Snellen: ,,Dat blijkt juist best mee te vallen. Er gaan in deze wijken al snel bussen rijden.''

Wel zijn er hogere verwachtingen gewekt dan eenvoudige stadsbussen, beaamt ze, met termen als 'hoogwaardig openbaar vervoer'. ,,Dan denk je eerder aan een sneltram. Maar dat is meestal gewoon niet haalbaar.'' En al was het er wel -ook dat heeft het Ruimtelijk Planbureau uitgezocht- dan zouden deze Vinex-bewoners er nauwelijks vaker gebruik van maken. ,,Het zijn gewoon echte automensen.''

Ook al valt het effect van het Vinex-beleid op het autogebruik in deze wijken tegen, ze scoren nog altijd beter dan andere nieuwbouwwijken. Gecombineerd met de gunstige resultaten in de binnensteden, valt voor het Ruimtelijk Planbureau de balans uiteindelijk positief uit: zonder het Vinex-beleid zou het autoverkeer de afgelopen jaren sterker zijn gegroeid.