Nooit meer jarig vanaf 2006

Werknemers, verenigt u! Een onverlaat uit wetenschappelijke kringen wil u een paar vrije dagen door de neus boren. Als de jaarkalender van fysicus Dick Henry, hoogleraar aan de John Hopkins universiteit in Baltimore, wordt ingevoerd, zullen Kerstmis en nieuwjaar altijd op zondag vallen. Die extra vrije dagen bent u dus voorgoed kwijt.

Henry's jaar telt 364 dagen, precies 52 weken. En dat brengt nog iets ergs: u bent voortaan altijd op dezelfde dag in de week jarig. Als u dat al bent, want dateert u van 31 januari, 31 mei, 31 augustus of 31 oktober, dan zult u eigenlijk nooit meer verjaren. Die dagen bestaan niet meer.

Niettemin bedoelt Henry het goed, net als paus Gregorius in 1582. Beter nog, hij wil een resterend schoonheidsfoutje van Gregorius ongedaan maken, opdat wij niet elk jaar een nieuwe kalender hoeven te kopen. Gregorius schrapte de schrikkeldagen op ronde eeuwtallen die niet deelbaar zijn door 4 -1900 bijvoorbeeld- zodat ons jaar van 365 dagen gelijke tred houdt met het astronomische jaar van 365,2422 dagen. Zolang doet de aarde over een rondje zon. In Gregorius' indeling schuiven de data elk jaar een weekdag op -twee in een schrikkeljaar-, dus moeten we voor agenda's en kalenders jaarlijks naar de drukker. Door de tijd heen deed men tal van pogingen -de Fransen nog in 1792- om het jaar in handzamer stukken te hakken, maar de zevendaagse week ligt diep in het religieuze besef verankerd. ,,Zes dagen zult gij arbeiden..., maar de zevende dag...''

Aan die week zal ik niet tornen, dacht Dick Henry, maar hij is er met zijn nieuwe jaarindeling toch uit. Zij het niet zonder schrikkelen. Zijn jaarkalender van 364 dagen moet al in 2006 ingaan, als nieuwjaar op zondag valt. Dat blijft het daarna doen tot in de aardse eeuwigheid. Verder cijferde de fysicus de twaalf maanden zo bijeen dat de Henryaanse en Gregoriaanse kalender nooit meer dan vijf dagen met elkaar uit de pas lopen. Gevolg: maart, juni, september en december tellen 31 dagen, alle andere maanden 30. Eén keer per vijf of zes jaar haalt Henry de verloren dagen -1,2422 per jaar- in, en dat doet hij met een schrikkelweek in juli, Newtonweek gedoopt. Kortember mag ook (vanwege 'kort'), schrijft hij op internet bij de presentatie van zijn 'Common-Civil-Calender-and-Time'. Een jaar geleden legde hij dit C & T-plan voor aan collega's van de Amerikaanse astronomische vereniging.

Is die Henry gek geworden? Altijd jarig op maandag, wat een lol. ,,Dan vier je het toch op zondag?'', is zijn repliek op internet.

Wat als ik op 31 januari of 31 oktober ben geboren, en nu nooit meer echt verjaar? ,,Maak er de 30ste van, doe niet zo moeilijk.''

En al die verloren vrije feestdagen doordeweek? ,,Lijkt me een uitkomst voor de economie. Bovendien krijg je die extra Newton-week vrij.'' Het is even doorbijten, denkt Henry, maar daarna zullen we het als een zegen ervaren. En niet alleen het nieuwe jaar, want Henry doet nog een ander stoutmoedig voorstel: laten we overal ter wereld dezelfde tijd -die van Greenwich- gaan hanteren. ,,Ja, ik weet het, dan lunchen Amerikanen volgens hun klok rond 18.00 uur. Wat maakt dat uit?''

Alle klokken gelijk. Een bron van vergissingen verdwijnt, al zijn er wat probleempjes, zoals de zomertijd. Aan de klok mag immers niet meer worden gemorreld. ,,Simpel, dan houden we de klok gelijk maar schuiven we onze werkdag officieel een uur op, met hetzelfde resultaat.''

Een beetje raar wordt het wel, want de dag verspringt aan de westkust van de VS om vier uur 's middags. Tegen collega's zeg je een uur later niet ,,Tot morgen'' maar iets als ,,Tot de volgende zonsopgang''. Ach, het is een kwestie van wennen: ,,Mijn ouwe moedertje vond het op een goeie dag ook heel gewoon om te zeggen dat het buiten erg heet was, wel 30 graden. Celsius wel te verstaan, waar ze een leven lang in Fahrenheit had gedacht. Kom, laten we er haast mee maken. Het zal de nodige aanpassingen kosten in software en zo, maar de ervaringen van de millenniumwende zijn nog vers. Opschieten dus, nu het ijzer nog heet is.''