Amicaal

Peter Henk Steenhuis volgt de ontwikkeling van de taal van zijn zoon. Aflevering 80

Ik draai me om, doe of ik slaap.

De kleine baas zegt tegen zijn moeder: ,,Goh, Henk blijft gewoon slapen, dat is gek.''

Hij probeert het nog een keer maar als ik weer geen sjoege geef, taait hij af. Samen met zijn moeder en zijn zusje gaat hij een boterham eten.

Ik vraag me af wat zulke tussenwerpsels als 'joh' en 'goh' betekenen. Hij is ze van de ene op de andere dag gaan gebruiken, maar wat voegen ze toe aan een zin? Ik herinnerde me dat hij laatst, toen hij op het dakterras naar een blauwe regen stond te kijken, zei: ,,Oh, jongens, de blaadjes zijn helemaal geel.'' En dat hij op weg naar de markt, toen hij een poes in de vensterbank zag liggen, vertederd tegen zijn moeder zei: ,,Ach, wat lief.''

Die vertedering leek me niet oprecht, de kleine baas geeft niets om poezen. Het leek me een geïmiteerde, gespeelde vertedering, en ik kon me niet aan de indruk ontrekken dat hij speelde om bij zijn moeder in de gunst te komen. Met ,,ach'' kon hij een gevoel uitdrukken dat niet van hem was, en dat hij zich zonder het tussenwerpsel niet zo vrouwelijk had kunnen uitdrukken.''

Hoe zat het dan met de zin: ,,Hé, word eens wakker, joh?'' Daarin klonk weinig vertedering, wél veel stoerheid. Zou die stoerheid ook geïmiteerd zijn? Van oudere klasgenoten? Waarschijnlijk jongens.

Hij komt de slaapkamer weer binnenstormen. ,,Hé, Henk, lig je nou nog te slapen?''

Ik grom. ,,Als een blok.''

Hij rent weg. ,,Henk is een blok'', hoor ik hem tegen zijn moeder zeggen. Ze legt hem uit dat je dat zo kunt zeggen: ik slaap als een blok of als een roos. Hij: ,,Nou ja! Ik slaap gewoon!''

Opnieuw komt hij de slaapkamer binnen. Gaat naast me op bed liggen. Na even vraag ik: ,,Slaap je?''

,,Als een blok, joh.'' Hij lacht. ,,Henk?''

,,Ja.''

,,Ik vind slapen heel gezond, en jij?''

Ik geef geen antwoord. In zijn toon hoor ik nu meer dan stoerheid. Met die tussenwerpsels probeert hij ook een amicale sfeer op te roepen, net als met het gebruik van mijn voornaam. En kennelijk weet hij dat vriendschappelijkheid bij mannen vaak met stoerheid gepaard gaat, en bij vrouwen met vertedering.