Omerta

Eens in de zoveel tijd doorbreekt iemand uit de wielrennerij de omerta. Bijna altijd gaat het dan over dopinggebruik. De bijna heilig verklaarde dichte ring wordt even open gezet en de betrokkene ventileert enig ongenoegen.

Dit maal betreft het de Vlaamse ex-renner en ex-ploegleider Johan Capiot. Als renner was hij een goede subtopper, achter het stuur van zijn auto heette hij een goede ploegleider te zijn. Maar ook werd hij vierkant en hoeks en eigenwijs genoemd.

Nu heeft Capiot geroepen dat de UCI bijna dopinggebruik in de hand werkt door de bloedwaardegrens op 50 te stellen als er getest wordt op eventueel geknoei met bloed.

Wat is er nieuw of schokkend aan die opmerking? Niets, want iedere wielervolger heeft ooit, in woord of geschrift al wel over deze materie bericht. Nu doet iemand uit het metier het en dat valt op. Capiot stelt dat als een renner een vaste waarde van 42 heeft, hij vrijuit mag knoeien tot de beruchte streep aan de horizon komt. Door die waarde van 50 vast te stellen speelt, zo stelt de Belg, de UCI een vrijbrief in handen van het peloton: ga je gang, rommel en rotzooi, maar weet dat er een bovengrens is.

Ik stelde de vraag eens aan Lon Schattenberg, de Nederlandse UCI-arts. Hij antwoordde met een omweg en vertelde het verhaal van de Giro d'Italia toen Pantani, op twee dagen voor Milaan uit koers werd gehaald. De piraat had iets te ver doorgerommeld en zat met zijn bloedwaarde ineens (en dat tegen het einde van een grote en vermoeiende ronde) flink boven de vijftig. Hij moest dus wel uit koers gehaald worden, hoewel sportief Italië op zijn kop stond.

Wat wij toen niet wisten en de controle-artsen wel, vertelde Schattenberg me op een rustige toon. De hele ploeg van Pantani was aan het rommelen. De gehele ploeg werd, kunstmatig, dat kon niet anders, op een waarde van 48 of 49 gehouden, wat zeer opvallend was. Schattenberg vertelde over de geweldige twijfel die er bij de artsen rees. Men wist dat er gerommeld werd, maar blijkbaar deed de betrokken arts(en) bij Marcatone Uno het goed, want bij de collectieve testen zat het gehele gezelschap steevast een streepje onder de grens.

En Pantani dan? Het was op twee dagen van de finish, de Azzuri dansten langs de wegen, Italië had weer een grote kampioen en enige slordigheid moet toen opgetreden zijn. Er zou wel niet meer gecontroleerd worden, er restte nog een stevige bergetappe en een vlakke rit naar Milaan.

De onvoorzichtigheid bij diegene die Pantani bijstond was fataal en gaf de UCI een machtig wapen: men kon zelfs de leider van de koers eruit halen, zelfs op twee dagen van het einde. Schattenberg toen: ,,Wij hadden ze de hele ronde op het oog. We wisten wat er gebeurde, we konden het gewoon aan zien komen.''

Nog onlangs deed eenzelfde situatie zich voor. Bij de renner Tyler Hamilton werd al een aantal maal geconstateerd dat hij 'iets' met zijn bloedwaarde deed. De meters bleven onder niveau, totdat de coureur zelf te ver ging of liet gaan. Hij hing, net zoals Pantani: eerloos, gênant en zielig.

Is het, bedenk ik nu, aan de UCI om de renners te beschermen of om een valkuil open te zetten? Geeft men de renners de gelegenheid binnen de perken te rommelen en gebruikt men dan het wapen van onverbiddelijkheid bij het vinden van zondaars om als afschrikwekkend voorbeeld te dienen? Iets dat Capiot suggereert. Hij weet dat renners zwak zijn, maar hij heeft ook meegemaakt dat zwakte overgaat in overmoed. Als er groot gewonnen moet worden, blijkt de sportende mens zwak te zijn en zijn hand te gaan overspelen.

Capiot merkte ook op dat het gezondheidsboekje van de profrenner een farce is omdat je met een beetje een resem aan kwaaltjes kan aanvoeren als basis voor immuniteit bij het gebruik van verboden producten.

Ooit begreep ik dat er in een heel startveld van de Tour de France twee van de 198 startenden een blanco boekje hadden. Alle anderen hadden wel 'iets' van een medisch probleempje. Toen al dacht ik: volg ik hier een gezond stel kerels of wat? Capiots woorden hebben me weer aan het denken gezet.

Niet dat het iets uitmaakt in het grote beeld van het fietsen, want de omerta is na de woorden van de Vlaming weer strak gesloten. Volgende week fietsen we immers weer. Gelukkig, voeg ik daar heel voorzichtig aan toe.