De kille stilte na de claim bij DSM

Een journalist schreef een boek over een van de eerste werknemers die zijn baas aanklaagde, omdat hij op zijn werk asbestkanker had opgelopen. Het boek behandelt ook de vraag hoe het kon dat de werkgever zo hardvochtig reageerde toen de weduwe met een schadeclaim kwam.

AMSTERDAM - Wil Widdershoven uit het Limburgse Susteren werkte 35 jaar als onderhouds technicus bij DSM. Hij overleed in 1987, anderhalf jaar na zijn pensionering, aan asbestkanker, mesothelioom. Op zijn sterfbed gaf Widdershoven een advocaat opdracht een schadeprocedure te beginnen tegen zijn werkgever.

Zijn weduwe diende de schadeclaim in. Ze wees diverse pogingen van DSM af om de zaak buiten de rechter om te schikken. Pas in 2000 kwam de zaak tot een einde, alsnog met een schikking. DSM heeft nooit aansprakelijkheid erkend.

Voor Peet Adams, journalist bij dagblad De Limburger, begon de zaak-Widdershoven tijdens een avonddienst op de krant. Iemand belde hem dat een weduwe uit Susteren een zaak was begonnen tegen de machtigste werkgever in Limburg, DSM. Het bedrijf zou haar echtgenoot jarenlang zonder beschermende maatregelen hebben laten werken met asbest. Adams zat de volgende dag al bij Mia Widdershoven thuis. De vrouw had toen nog niet het flauwste vermoeden dat ze aan een zaak was begonnen die dertien jaar zou duren.

DSM heeft er zelf voor gezorgd dat Mia Widdershoven en haar kinderen de schadezaak tot het bittere einde hebben volgehouden. Na het overlijden van haar man -'DSM was toen al aansprakelijk gesteld'- liet het bedrijf niets van zich horen. ,,Geen kaartje, geen bloemstuk, geen officiële delegatie op de begrafenis, geen vermelding in het personeelsblad onder de rubriek 'Overleden'. Helemaal niets. Alsof Wil nooit bij het concern heeft gewerkt. Alsof Wil nooit geleefd heeft'', schrijft Adams in 'De Langste Adem'.

Die pijnlijke stilte van de werkgever heeft de nabestaanden diep gekrenkt. Als vervolgens blijkt dat het personeelsdossier van Widdershoven zoek is bij DSM, is voor Mia Widdershoven de maat vol. Verbitterd zoekt ze de publiciteit. Ze dwingt DSM in de verdediging. Het bedrijf verklaart niet te hebben geweten dat asbest zo gevaarlijk is. Maar in de talloze rechtszittingen die volgen wordt zonneklaar aangetoond dat het bedrijf, hoewel al in de jaren vijftig op de hoogte van de risico's, werknemers onbeschermd met asbest liet werken. Als Widdershoven overlijdt, blijkt dat er al zes werknemers van DSM eerder zijn gestorven aan asbestziekten.

DSM probeert de claim in eerste aanleg af te kopen met 25000 gulden. Mia Widdershoven weigert. Ze wil dat het bedrijf 450000 gulden op tafel legt. Daarvan moet 350000 gulden ten goede komen aan een fonds voor asbestslachtoffers. DSM blijft proberen de zaak buiten de rechter om te regelen. Bij een zitting van het kantongerecht in Sittard komt DSM zelfs aanzetten met een koffer vol bankbiljetten om Widdershoven tot een schikking te verleiden. Het is vergeefse moeite.

De zaak wordt uiteindelijk toch geschikt op 150000 euro, waarvan het grootste deel naar wetenschappelijk onderzoek voor asbestslachtoffers is gegaan. Mia Widdershoven zelf heeft aan de schikking, na aftrek van de advocatenkosten, 24000 euro overgehouden. In het boek zegt ze dat het haar niet om het geld ging. ,,Het ging mij om de erkenning dat DSM tekort is geschoten.'' DSM weigerde, ondanks eerdere toezeggingen, mee te werken aan de nauwgezette reconstructie van Peer Adams.

In zijn boek vraagt Adams zich verbaasd af waarom er in Limburg nog niemand is geweest die Mia Widdershoven heeft voorgedragen voor een koninklijke onderscheiding.