'Jongerenconflicten krijgen te laat aandacht'

Gemeenten moeten ieder incident tussen jongeren van verschillende culturen apart registreren. Alleen zo, meent criminoloog Rob Witte, wordt duidelijk of er sprake is van kwajongensgedrag of ernstiger zaken.

Confrontaties als in Uden, waar jongeren brand stichtten in een islamitische school en in Venray, waar jongeren de ramen van een moskee ingooiden, kunnen dan beter worden voorkomen, zegt Witte. Hij is medewerker van multicultureel instituut Forum en medeauteur van het boek 'Interetnische spanningen'.

,,Registreer ieder incident apart'', is zijn advies. Zo kun je eerder zien dat er sprake is van meer dan alleen kwajongensgedrag. Gemeenten besteden pas aandacht aan dit soort problemen als er zich ernstige zaken voordoen. Voor die tijd hebben ze weinig interesse.''

En kijk eerder naar oplossingen, zegt hij. ,,Bij een studiedag over dit onderwerp waren vooral jongerenwerkers en wijkagenten aanwezig; niemand van de gemeente.''

,,Nu doen de bestuurders in Uden erg verbaasd. Maar jongerenwerkers daar zagen het al lang aankomen. Dat gebeurt vaak. Zeker in het begin begatelliseren bestuurders incidenten als kwajongensstreken, en kijken ze de andere kant op. Er zijn veel plaatsen in Nederland waar morgen hetzelfde kan gebeuren.''

Witte noemt op: Dokkum, Friesland en zuidoostelijk Brabant. ,,Venray, waar ramen werden ingegooid, is overigens een ander geval. Daar was de burgemeester er al langer mee bezig.''

Opvallend is dat het vooral gaat om middelgrote gemeenten, ver van de Randstad. Daar zijn de autochtonen volgens Witte nog minder gewend aan allochtonen, en is de gemeenschap hechter en wantrouwender tegenover alles wat anders is. ,,De kwakkelende economie kan ook een factor zijn die de spanningen doet oplopen.''

Maar soms is de strijd ook te vergelijken met de strijd tussen katholieke en protestantse dorpen zoals die er vroeger was. ,,Dit soort dingen bestaan niet pas sinds Fortuyn, maar er is wel sprake van verharding en meer waakzaamheid.''

Overigens zijn het niet alleen jongeren die zich agressief gedragen, zegt Witte. Zij zijn alleen het meest zichtbaar, omdat ze als groep bepaalde kleding dragen, zoals de Lonsdale-kleding. Verder bestaat bij grote spanningen het gevaar dat de nuance verdwijnt. Voor autochtonen worden dan alle allochtonen één pot nat. ,,Dan wordt ook de Indische vrouw bij de bushalte in elkaar geslagen omdat ze een 'buitenlander' is'', zegt Witte.

,,Gemeenten moeten verschillende groepen met elkaar in contact brengen. Natuurlijk moeten ze ook strafrechtelijke maatregelen treffen, en de harde kern individueel aanpakken. En het is belangrijk de goedwillende jongeren en ouders in te schakelen als leiders.''