Mummelend bleef de paus op zijn post. Een echte leider.

Met het overlijden van Johannes Paulus II is de discussie verstomd over de vraag of hij wel in het ambt moest blijven. De paus is in het harnas gestorven. Koppig bleef hij op zijn post, ook toen hij sprakeloos was geworden en eigenlijk alleen nog zwijgend kon zegenen.

Een keuze die nogal tegendraads is. We zien om ons heen wel anders. Ministers die een deel van hun portefeuille verliezen, stappen op. Topmannen en -vrouwen van bedrijven die te weinig geld verdiend hebben (voor het bedrijf) of juist te veel (voor zichzelf) staan hun plaats af aan een ander. Wie boven de zeventig is, moet verantwoordelijkheden afstaan. Het schijnen de regels van het spel te zijn, al blijft vaak onduidelijk hoe de regels precies uitgelegd moeten worden.

Opstappen is niet alleen een kwestie van regels, ook een zaak van eer. Er kunnen nog zulke brokken gemaakt zijn, er kan nog zo klungelig en stom gewerkt zijn, door op te stappen redt iemand soms zijn gezicht en laat zien dat hij toch nog wel enige kwaliteit heeft. Paus Johannes Paulus II bleef op zijn post, zwak of niet, en zadelde zijn company op met een leider die, als hij bij een bedrijf had gewerkt, onmiddellijk en met terugwerkende kracht uit zijn functie was gezet.

Als de kerk een bedrijf was, had met Pasen een energieke man van rond de zestig naar de menigte gezwaaid en de passende woorden gesproken. Niet een 84-jarige, te krom om iemand aan te kijken, te gehandicapt om een woord te spreken. Was dit nu de grote leider van een wereldkerk, die ook jongeren moest inspireren?

Even tegendraads is zijn keuze, de wereld via de media te laten meeleven tijdens zijn sterven. Je zou misschien verwachten dat de geestelijk leider van de rk kerk discreet sterft, in de beslotenheid van een kamer, en dat het volk later wel eens hoort hoe het gegaan is. Maar zo ging het niet. De wereld kreeg alle kans, dankzij de mededelingen van het Vaticaan via de media, om nauw mee te leven met de stervende paus, die thuis wilde blijven en niet meer naar het ziekenhuis hoefde. Zo kun je de media ook gebruiken, leek de paus te zeggen. Geen voyeurisme, maar betrokkenheid. Een staaltje leidinggeven tot het einde toe.

De kerk is geen bedrijf. Winst, kracht, zwakte en leiding hebben hier een heel andere betekenis dan binnen het hoofdkantoor van Philips. Het is opmerkelijk dat zeker ook jongeren dit heel goed hebben begrepen. Niet alleen de jongeren op het Sint Pietersplein, die misschien wat vromer of kerkser zijn dan gemiddeld. Ook andere jongeren, die in de wereld om hen heen zien dat wie gebrekkig is, oud, lelijk of ziek, aan de kant geschoven wordt en niet meer meetelt.

In die vluchtige, vergankelijke wereld is er een oude, kromme man op zijn post gebleven, al leverde het hem weinig op (,,hij mocht niet eens een vrouw!'', zeggen jongeren dan) en kostte het vooral veel. Een man met karakter die niet zomaar wegliep. En die liet zien dat wie ziek is, oud en lelijk, volwaardig leeft. Dat is pure winst.