Rondom de klok op zoek naar stof, maar o wee als er kabels en hondenkleedjes liggen

Zwijgend ligt het op de grond. Eerst knipperde er een groen lichtje, nu brandt het rode. Is de robot dood?

Wie nog durft te beweren dat robots geen gevoelens hebben, moet de oude videobanden van Star Wars nog eens gaan bekijken. De nerveuze C-3PIO zette zich piepend en wiebelend in voor de spectaculaire 'terugkeer van de Jedi'.

De robot die nu in mijn huis ligt, is meer een 'huiselijk type'. Op een echte robot lijkt de SensorCruiser niet; het is een grijze, enigszins platte schijf ter grootte van een etensbord met een dikte van 12 centimeter. Op zijn rug zitten een paar knopjes waarmee je hem programmeert. Als je het ding als een kever op zijn rug legt, zie je een mondje met een borsteltje dat al het vuil naar binnen veegt en zuigt.

De SensorCruiser (zijn Star Wars-achtige naam is VSR 8000 - spreek uit: vee-es-aar) zal de deur niet verlaten en brengt, als het even kan, uren schuifelend door op de vloer, van de ene stoffige (uit)hoek naar de andere. Dit stukje techniek moet zorgen voor rust, reinheid en regelmaat.

De vooruitzichten zijn bijzonder: de SensorCruiser is de stofzuiger van de toekomst, een gadget die niet zou misstaan in de tekenfilmserie van The Jetsons. Het tijdperk dat je de ouderwetse stofzuiger uit de kast moet sleuren en de slang uit de kronkels moet worden gehaald, is voorbij. Veger en blik zijn verbannen.

Het moederschip (of station, zoals de gebruiksaanwijzing meldt) lijkt op een expresso-apparaat, vindt een vriendin. Maar het is méér, leg ik haar uit. Hier zie je de band tussen moeder en kind. Elke keer als de Cruiser zijn lijf volgegeten heeft met stof en troep, rolt hij in een zeer laag tempo terug naar het moederschip. Je ziet zo dat het arme ding uitgeput is van de noeste arbeid. De Cruiser benadert het moederschip liefdevol, parkeert zijn lijf onder haar afdakje en plotseling hoor je gestoom en geblaas: al het vuil wordt uit de Cruiser gezogen. En met het enthousiasme waarmee de Cruiser daarna weer olijk de kamer komt binnen rijden voor een volgende schoonmaakronde, weet je zeker: door de zorg van het moederdier kan hij er weer even tegenaan.

Maar hoe vindt de Cruiser nou het vuil? Vinden is niet het juiste woord. Hij rolt toevallig over het vuil heen, detecteert de hoeveelheid en gaat dan langzamer rijden, zelfs heen en weer, om de boel op te zuigen. Vervolgens rolt hij weer verder, botst tegen een stoelpoot aan, draait om en rijdt richting muur of hondenmand om na weer een lichte botsing een ander parcours te kiezen.

Deze techniek 'stofzuigen tot je niet meer kan' oftewel het 'toevalsprincipe' is vooral handig als je níet in de buurt bent. Het duurt namelijk uren voordat de Cruiser elke hoek bereikt heeft. Op de vloer ligt de eerste test: een strook aardappelmeel. De Cruiser wordt naar de plek gedragen, hij piept even en gaat dan aan de slag. Maar een strook vuiligheid opzuigen doet hij niet binnen een uur. Hij maakt schoon als er iets voor zijn wielen ligt. Dus bij de gratie van het aantal botsingen, is de kans redelijk groot dat na een halve dag het aardappelmeel is opgezogen. De Cruiser doet er lang over om zich onder de keukentafel te bevrijden van een zestien-tal stoelpoten, om vervolgens de weg kwijt te raken onder de bank.

Het apparaatje begint al snel onderdeel van de familie te worden. En als het plotseling stil is, slaat de onrust toe. Waar is onze stofzuiger? vraag ik mijn vriend. Hij heeft de Cruiser niet gezien. En dan zie ik dat de deur van de woning open staat. Lokt de buitenwereld? Bouwvakkers hebben de straat namelijk opgebroken: er valt daar buiten heel wat meer te zuigen dan binnen.

Maar gelukkig, Cruiser zoekt zijn heil nog steeds binnenshuis, al is een gevecht met telefoondraad en wat kabeltjes onder de bank hem fataal geworden. In paniek heeft hij zichzelf maar uitgedoofd, wachtend op betere tijden. Er zijn nog andere obstakels waarmee hij grote moeite mee kan hebben, staat in de helder beschreven gebruiksaanwijzing. Kranten, boeken en papier, cd's, kleding, flessen, glazen en douchematten: de Cruiser weet niet wat ermee te doen. Een kleedje voor de hond was ook al een groot avontuur voor hem: hortend en stotend probeerde hij er het beste van te maken, maar na verwoede pogingen wist hij het niet meer.

Alsof het om een stervend beestje gaat, draag ik hem terug naar zijn moeder. Ik zorg ervoor dat het voorste elektronische plaatje in contact staat met het station. Gelukkig is de robot niet dood en na twintig minuten uitblazen en opladen begint hij opnieuw, nu niet meteen wéér naar het hondenkleedje, maar het 'toevalsprincipe' leert dat uiteindelijk hij daar weer zal eindigen. Of hij zet zichzelf uit, verstopt onder de bank. ,,Bind een mobiele telefoon op zijn rug'', suggereert een vriend die het beestje bekijkt. ,,Dan bel je de stofzuiger op en weet je precies waar hij is.''

Na drie dagen Cruiser in huis is het geen robot meer, maar een hondje dat zijn plicht doet, het is een kever met een rond buikje, een ondeugend kindje dat je in de gaten moet houden. Dan vertelt de leverancier van de SensorCruiser dat de reinigingsrobot anders ingezet moet worden: de Cruiser werkt het beste in alle eenzaamheid, gezelschap is overbodig. Al die gevoelens die het twee kilo zware beestje opgeroepen heeft, is pure projectie gebleken.

De technische gegevens: De Cruiser werkt op batterijen en houdt contact met het station via een infrarood-zendertje. Een trap vormt geen gevaar: hij detecteert de diepte en keert vervolgens om. Op zijn lijf zitten vier reinigingsprogramma's, van een drie-uursreiniging (voor een ruimte kleiner dan 45 M & Sup2;) tot een negen uurs-reniging (135 M & Sup2;) of een continu-reiniging. Heeft hij het programma afgerond, dan rolt hij terug naar het station en wacht daar op een nieuwe opdracht. Met een volle batterij is de robot een uur actief. Mocht hij in die tijd zijn thuisbasis niet hebben gevonden, dan houdt hij op met stofzuigen en doet er alles aan om haar uiteindelijk toch nog te vinden. Het station kan twee liter vuil verzamelen en daarna moet er een nieuw filterzak komen.

Heel effectief is hij pas als je zelf eerst alle hoeken hebt voorbewerkt met een ouderwetse stofzuiger. Want de Cruiser kan met zijn ronde lijf niet in de hoeken komen, hij kan daarna wel voorkomen dat er stof op de vloer blijft liggen. Het apparaat gebruikt gedurende 24 uur net zo veel energie als een normale stofzuiger (2000 Watt) gedurende 30 minuten.

Maar bij wie het overgrote deel van die 24 uur in zijn nabijheid vertoeft en geen vinger uitsteekt, slaat óók vermoeidheid toe: je hebt het gevoel teveel uren met stofzuigen bezig te zijn geweest. Constant de kwellende vraag: waar is die stofzuiger nu weer gebleven? Of: moet hij alwéér leeg worden gezogen?

Wie een pot aarde op de vloer heeft laten vallen, een pak brinta of muesli, kan net zo snel de ouderwetse stofzuiger gebruiken. Vijf minuutjes en klaar.

De Cruiser kost 1499 euro en past zeker in een moderne woning met weinig meubels en kinderen die cornflakes op de grond strooien. Maar voor dat bedrag heb je voor de rest van je leven twaalf goede stofzuigers die weliswaar wat onhandig zijn, maar meteen ter plekke in actie komen.