Ngudi van tien vraagt zich af: 'Waarom hepik nog geen pasport? Ikhebtognietsgedaan?'

Dit jaar wordt ze tien, de in Stadskanaal geboren Ngudi. Toch komt ze pas over vier jaar in aanmerking voor een definitieve verblijfsvergunning. Pas dan kunnen haar Nederlandse pleegouders haar meenemen op een tripje naar het buitenland. En pas daarna kan zij het Nederlanderschap aanvragen. ,,Straks is ze achttien eer ze Nederlander is, een schande'', zegt vader Henk Weltevreden die in het boek 'Congo Blues' het verhaal van Ngudi opschreef.

Het verhaal begint met Kerstmis 1995, in het asielzoekerscentrum in het Groningse Stadskanaal. In het ziekenhuis bevalt de 32-jarige Congolese Mboli van haar negende baby. Zes kinderen zijn in Congo achtergebleven, waarschijnlijk is zij een 'economische' vluchteling die door familie naar Nederland is gestuurd om een leven op te bouwen.

Maar daarvan heeft baby Ngudi geen weet. Zij wordt naar een kindertehuis overgeplaatst omdat de moeder te vaak afwezig is. ,,Wij denken dat Mboli een babymoeder is. Iemand die graag zwanger is, maar geen aandacht heeft voor grotere kinderen'', zegt Weltevreden. Op de achtergrond vraagt Ngudi of zij wentelteefjes mag maken.

Omdat Weltevreden zich met zijn vrouw Anna in Rotterdam heeft opgegeven als pleeggezin krijgt hij Ngudi in de schoot geworpen. Zij is dan 2 jaar en 7 maanden. Met humor beschrijft Weltevreden wat er daarna gebeurt. Op advies van deskundigen -Ngudi was 'getraumatiseerd' en 'zwaar niet gehecht'- gaat zij naar een medisch kinderdagverblijf à 2800 gulden per maand.

De bedoeling is dat zij zich daar kan hechten, maar het blijkt dat er in twee jaar veertien juffen voorbijkomen. Ook de stichting Nidos, die minderjarige asielzoekers begeleidt en het ouderlijk gezag heeft, stuurt vier voogden in vier jaar; stichting Pleegzorg heeft zes begeleiders in zeven jaar aan te bieden.

Ngudi is geen vluchteling maar een vreemdeling, verduidelijkt vader Weltevreden. ,,Als moeder wordt uitgezet, moeten haar kinderen mee, ook al wonen die al zeven jaar hier.'' De asielaanvraag van mevrouw Mboli is inmiddels drie keer afgewezen. Ngudi's Congolese, biologische moeder staat op de lijst van 26000 afgewezen asielzoekers en is al jaren in de illegaliteit verdwenen.

,,Ze is ook eens veroordeeld voor een kleine winkeldiefstal, dus ze mag direct worden uitgezet'', zegt Weltevreden. Maar omdat de Congolese ambassade sinds oktober weigert aan uitzettingen mee te werken, kan de IND niet de papieren voor terugkeer regelen.

In 2002 wordt moeder Mboli definitief uit de ouderlijke macht ontzet. Door sloomheid van de stichting Nidos gaat de aanvraag voor verblijfsvergunning laat en met een verkeerde naam naar de IND. De afwijzing volgt een jaar later. Ngudi is dan zeven. Na een hernieuwde aanvraag blijkt in 2004 dat een pleeggezin geen verblijfsvergunning mag aanvragen. ,,Dat mag alleen de familie, die spoorloos is'', schampert Weltevreden. In Duitsland is iedereen die daar geboren wordt, na vier jaar verblijf automatisch burger, weet hij.

'Hallo regirging' schrijft de dan achtjarige Ngudi vol onbegrip in een brief naar Den Haag, nadat ze op het journaal ziet hoe minister Bot drugscriminelen uit de Thaise gevangenis krijgt. 'Waarom hepik geen pasport? Ikhebtognietsgedaan?'

Na vijf jaar procederen biedt minister Verdonk in 2004 excuses aan. Zij beslist dat Ngudi bij wijze van uitzondering een verblijfsvergunning mag aanvragen. Weltevreden krijgt Nidos zover dat hij zelf een goede advocaat voor hen mag betalen. ,,Het kostte 4000 euro, maar toen hadden we wel binnen een half jaar een voorlopige verblijfsvergunning te pakken.'' Vijf jaar lang moet Weltevreden nu elke september naar de vreemdelingenpolitie. In het gunstigste geval krijgt zij daarna een permanente verblijfsvergunning.

,,Ik ben net een maand voor mijn werk naar Zimbabwe geweest. Maar Ngudi mag niet naar het buitenland, dus mag ze niet mee. Terwijl het zo goed voor haar ontwikkeling zou zijn om een 'zwart' land te zien'', zegt Weltevreden. Op het moment wil Ngudi niets weten over haar herkomstland. Ze werd zelfs boos toen vader Henk Congo bezocht om te bekijken of het land wel zo veilig is als het ministerie beweert.

Maar stel dat Ngudi een lippenstift steelt, dan kan de aanvraag voor een voorlopige verblijfsvergunning worden afgebroken, en moet zij op haar 18de Nederland alsnog uit. Weltevreden: ,,Terwijl ze hier geboren is, en door de staat bij haar moeder is weggehaald''.

Of de pleegouders Ngudi voor haar achttiende kunnen adopteren is onduidelijk, ook al leeft Ngudi al zeven jaar bij hen in Rotterdam. ,,Nidos dat de voogdij heeft, wil daarover namelijk ook de moeder horen, maar ja, die is spoorloos.'' Weltevreden zoekt de verklaring dat Nidos Ngudi niet wil loslaten deels in het feit dat de stichting steeds minder kinderen 'beheert'. ,,Het is hun brood.''

Momenteel bezoekt Ngudi een speciale school en zit tussen kinderen met adhd en autisme. ,,Ze zou een kans moeten krijgen tussen gewone kinderen.'' Weltevreden benadrukt dat hij 'Congo Blues' niet schreef omdat hij een zielige pleegvader is. ,,Integendeel. Maar velen zijn niet zo mondig, en Nederland kent inmiddels honderden gevallen zoals wij.''