Oppositie piekert tandeloos over toekomst

De oppositie van Zimbabwe, buitenspel gezet in de verkiezingen van vorige week, moet nieuwe tactieken verzinnen om president Robert Mugabe te onttronen.

Mugabe's partij Zanu-PF heeft zich verzekerd van 78 van de 150 zetels in het parlement. Samen met de dertig zetels die hij volgens de Grondwet krijgt toegewezen, beschikt de president daarmee over de tweederde meederheid die vereist is om de Grondwet te kunnen wijzigen.

Voor oppositiepartij MDC (Movement for Democratic Change) resteren slechts 41 van de 57 zetels die ze in het vorige parlement had -en een zetel ging naar een onafhankelijke kandidaat. Daarmee is de partij van Morgan Tsvangirai tandeloos geworden, en Zimbabwe volledig overgeleverd aan de grillen van de president.

De oppositie eist nieuwe verkiezingen, onder nieuwe grondwettelijke regels. Volgens MDC was er bij de stemming vorige week sprake van grootscheepse fraude en intimidatie. Een standpunt dat wordt gedeeld door Londen en Washington, maar niet door waarnemers uit Zimbabwe's buurlanden. SADC, de club van 13 landen in zuidelijke Afrika aangevoerd door Zuid-Afrika, is van mening dat de stembusgang 'geloofwaardig en transparant' is geweest. Een oordeel dat Mugabe van harte kon delen.

Gegeven de nieuwe samenstelling van het parlement is het een illusie te denken dat de wens van de oppositie in vervulling gaat. Analisten uit de regio vragen zich af of het wel zo verstandig was van MDC om toch aan de stembusgang deel te nemen. Tsvangirais club had gedreigd met een boycot om te proberen Mugabe zo te bewegen tot een eerlijkere stembusgang.

Maar twee maanden geleden wijzigde MDC van tactiek. Het argument van de partijtop was dat niet meedoen het einde van de beweging zou betekenen.

De critici zeggen nu dat er veel te weinig tijd was om Mugabe's Zanu-PF tegenspel te kunnen bieden. Bovendien is de aanhang onnodig in verwarring gebracht. Analisten verwachten de nodige discussie binnen de partij, die zou kunnen resulteren in het terugtreden van Tsvangirai en de zijnen om plaats te maken voor de jongere garde.

De jonge garde zou van MDC een massabeweging moeten maken, die niet alleen in de steden, zoals nu, maar ook op het platteland aanhang heeft, betoogde Ayesha Kajee, medewerkster van een Zuid-Afrikaanse denktank, tegenover persbureau Reuters. ,,Ze moeten zich richten op de presidentsverkiezingen in 2008, en duidelijk maken dat ze weten wat ze doen en een heldere visie hebben over wat er moet gebeuren.''

De nu 81-jarige Mugabe, deze maand 25 jaar aan de macht, heeft aangegeven dat hij over drie jaar met pensioen wil. De verwachting is dat hij de resterende tijd en zijn armslag in het parlement vooral zal gebruiken om zich te verzekeren van een rustige oude dag. Mugabe zou daarmee met name willen voorkomen dat hij straks ter verantwoording kan worden geroepen door een rechter.