Bevries artikel 23 van de Grondwet

Het probleem van discussies rond sommige fundamentele waarden is dat deze ons terugvoeren naar tijden die evenveel met het heden te maken hebben als de negentiende-eeuwse telegrammen met de huidige mailpost.

Denk aan de moslimfundamentalist die van de richtlijnen die zijn profeet eeuwen geleden heeft uitgevaardigd niet wenst af te wijken. Of aan de christen-fundamentalist die van een neoconservatief stenen tijdperk droomt, waarin abortus, euthanasie en homohuwelijk nog niet bij wet waren geregeld. Ik wil zelfs geharde verlichtingsfundamentalisten hierbij betrekken, die naar hun seculiere bron terugverlangen zonder te willen inzien dat deze uit de geguillotineerde nekken van talloze priesters voortkomt. Ook vraag ik me nu soms af waar artikel23-fundamentalisten ons naartoe terug willen voeren. Naar het stichtend jaar 1917, toen de civiele vrede alleen door het pacificeren van de schoolstrijd en het subsidiëren van confessioneel onderwijs gegarandeerd kon worden? Hebben al die preciezen, die zich aan een wet uit begin vorige eeuw vastklampen zoals drenkelingen aan hun houten vlot, geen benul van het feit dat de wereld in al die jaren grondig is veranderd? De beginselen die de godsdienstigheid van het onderwijs instandhouden, zijn een tijdbom onder de multi-etnische samenleving. Een instrument dat in handen van orthodoxe moslims tot zelfuitsluiting, segregatie en vijandigheid jegens hun omgeving leidt. Of om premier Balkenende te parafraseren, een instrument dat 'gevangenissen van achterstand' sticht. Lees 'Haram' van Fenny Brinkman en huiver. Deze juf die jaren op de islamitische basisschool As Siddieq heeft gewerkt, beschreef in haar boek hoe kleine, onschuldige leerlingen van deze samenleving geleidelijk worden afgesneden. Er zijn voorlopig 47 islamitische scholen in Nederland. Een nog bescheiden aantal, dat aan 9000 kinderen onderdak biedt. Maar volgens een onderzoek van de Radboud Universiteit Nijmegen onder moslims in Nederland is er behoefte aan 120 nieuwe islamitische scholen. Kun je deze aangekondigde explosieve ontwikkeling met een beroep op de pacificatiewet uit 1917 nog rechtvaardigen? Dan moeten artikel23-fundamentalisten tot het einde van hun logica durven gaan en Haci Karacaer gelijk geven. Volgens de directeur van Milli Görüs 'stelt de christelijke identiteit van veel scholen geen ene moer voor'. En omdat die scholen in de grote steden door een meerderheid van moslimkinderen worden bezocht, dienen ze volgens hem van identiteit 'te verschieten'. Om ons voor een balkanisering van de geest onder de jonge generaties te behoeden, pleit ik voor het loslaten van oude fundamenten die kapot zijn gegaan. Een pragmatische aanpak met de blik gericht op onze gezamenlijke toekomst, met neutraal onderwijs waar plaats is voor alle overtuigingen. Hierover zou een brede maatschappelijke discussie plaats moeten vinden. Artikel 23 hoeft in eerste aanleg niet afgeschaft te worden, maar wel 'bevroren'. Dat wil zeggen dat er voorlopig geen nieuwe confessionele scholen mogen worden gesticht. Zo kan het huidige etnische en segregationistische onderwijs een voorlopig halt worden toegeroepen.