TERUGBLIK | Dodental beving van 1906 herzien

Niet alleen het dodental van de tsunami in de Indische Oceaan, ook dat van de aardbeving in San Francisco wordt regelmatig bijgesteld. En toch is die van 1906.

Het gemeentebestuur zal bij de honderdste gedenkdag van de aardbeving, op 18 april volgend jaar, uitgaan van ongeveer drieduizend doden. Kort na de aardbeving werd er gerouwd om 478.

Maar bij die burgers waren dan niet de alleenstaande vrouwen van San Francisco gerekend, zegt Gladys Hansen, gepensioneerd stadsarchivaris. En evenmin de vele illegale buitenlandse werkkrachten -Chinezen, Japanners, Ieren- die in de stad woonden.

De aardbeving van San Francisco was fors -8,3 op de schaal van Richter- maar was ook de eerste waarvan de gevolgen werden gefotografeerd en de eerste die door de jonge wetenschap van de geologie goed werd begrepen.

Hansen bestudeert de gevolgen van de aardbeving al veertig jaar. Volgens haar kwam het de stad destijds wel goed uit om die inwoners niet mee te tellen. Een al te grote ramp zou slecht zijn voor de naam van San Francisco.

Maar veel meer dan een naam was destijds niet over van de stad. Die was kort na de aardbeving één vuurzee. Het vuur werd geholpen doordat gasleidingen braken, het blussen werd gehinderd doordat hetzelfde met de waterleidingen gebeurde. Hele huizenblokken werden uiteindelijk opgeblazen om de brand te stoppen.

Veel mensen kwamen juist bij die branden om. Daarom rekent Hansen ook veel mensen mee die binnen een maand na de aardbeving stierven aan verwondingen die daarmee te maken hadden. En als je tot een jaar gaat, denkt ze, stijgt het dodental waarschijnlijk naar de zesduizend.