Op de namaak-markt heeft men 'guanxi'

China -centrum van de namaak- werkt aan strengere aanpak van de handel in nep-merkartikelen. Maar in de praktijk komt daar nog weinig van terecht.

SHANGHAI - ,,Hello! Watch ... 1 u x Bag? Dvd?'' Het is de standaard begroeting -en vaak het enige Engels in het vocabulaire- van de verkopers op de 'namaak-markt' in hartje Shanghai. Op het terrein vol stalletjes zijn alle mogelijke kopieën te koop: Louis Vuitton-tassen, zonnebrillen van Gucci, Rolex-horloges, Nike-sportkleding. Alles voor slechts een fractie van de prijs van het origineel.

China's namaakhandel is een doorn in het oog van internationale bedrijven en handelsorganisaties. Volgens 's werelds grootste luxegoederen producent LVHM -eigenaar van merken als Louis Vuitton en Christian Dior- is China verantwoordelijk voor 60 procent van alle namaak luxe-artikelen.

De Europese Commissie berekende dat 20 procent van alle verkochte goederen in China nep zijn, en sprak van een ,,zeer zorgwekkende situatie''. Brussel eist met andere landen en belanghebbenden een strengere aanpak door de Chinese regering.

Peking erkent dat hier een probleem ligt. ,,Intellectueel eigendomsrecht veroorzaakt veel handelsfricties. Met de groei van China zal dat alleen maar toenemen'', gaf onderminister van handel Huang Hai onlangs toe op een forum in Shanghai. Hij beloofde een hardere aanpak.

De gaten in wetgeving en regels voor registratie van handelsmerken en intellectueel eigendomsrecht bieden producenten en verkopers van namaakgoederen vooralsnog mogelijkheden om hun gang te gaan. Bovendien stelt de vervolging van overtreders weinig voor, ook al heeft afgelopen december de regering de sancties op nephandel aangescherpt. Handelaren riskeren nu onder meer een gevangenisstraf van maximaal zeven jaar als de opbrengst 250000 renminbi (ruim 23000 euro) overschrijdt. Voorheen werden hooguit geldboetes uitgedeeld, die slechts neerkwamen op een tik op de vingers.

,,Op het hoogste niveau is de overheid heel duidelijk: ze willen het probleem aanpakken'', verklaarde LVHM-directeur Bernard Arnault. ,,Nu hebben we actie op lager niveau nodig: in steden waar producten worden verkocht en in plaatsen waar ze China verlaten. In zo'n groot land als China is dat geen eenvoudige zaak.''

Op lokaal niveau vinden concrete acties -zoals inbeslagname- nog altijd sporadisch plaats. Namaakproducten blijven overal te vinden. Ze worden aangeboden door handelaren met koffers, in stalletjes, woonkamers of zolders, en in complete winkels vol parfums, horloges, kleding, tassen, cd's of dvd's.

De namaakhandel is simpelweg een sterk, geölied en veelal corrupt netwerk, aldus een dvd-verkoper die films aanbiedt voor de 'standaardprijs' van driekwart euro. ,,De overheid laat veel oogluikend toe'', zegt hij. ,,We hoeven ons niet ongerust te maken. Al helemaal niet als je de goede guanxi hebt (connecties-red.), zoals familie bij de politie. Het is big business voor velen. Zelfs met een strengere aanpak zullen we altijd nieuwe wegen vinden.''

De handelaar haalt zijn koopwaar in een pakhuis in Shanghai. Maar de meeste goederen vinden hun oorsprong in China's zuidelijke kustprovincies, vertelt hij. Producenten kopen het origineel van de te kopiëren artikelen of onderdelen in een fabriek, in een winkel of in het buitenland. Het namaken gebeurt veelal op verschillende locaties: aparte fabriekjes produceren -vaak geheel legaal- verschillende onderdelen. Het eindproduct wordt ergens snel in elkaar gezet en gedistribueerd, wat natrekken lastig maakt.

De Europese Commissie gaat China en andere landen controleren op hun inspanningen om namaak en piraterij tegen te gaan. Bij onvoldoende maatregelen, riskeren zij economische sancties door de Wereldhandelsorganisatie. Naar schatting vijf tot zeven procent van de wereldhandel bestaat uit namaakgoederen, goed voor een jaaromzet van zo'n 250 miljard euro.