Integratie niet beter door spreiding

ROTTERDAM - Met spreiding van allochtonen over wittere wijken zijn alleen kansrijke allochtonen gebaat. Het risico bestaat dat de kansarmste allochtonen achterblijven in de zwarte wijken, die daardoor verder achteruitgaan.

Dat staat in de publicatie 'De buurt als belemmering?' van het Instituut voor Sociologisch-Economisch Onderzoek (Iseo) van de Erasmus Universiteit Rotterdam. Het onderzoek, voor het ministerie van volkshuisvesting, wordt vandaag gepresenteerd tijdens een besloten conferentie.

,,Algemeen wordt gedacht dat zwarte wijken de integratie belemmeren en dat spreiding dat probleem oplost'', zegt socioloog Wenda van der Laan Bouma-Doff. ,,Maar zo simpel is het niet.'' Van der Laan Bouma concludeert dit uit gegevens over 4000 allochtonen.

Allochtonen in wittere wijken hebben gemiddeld wel meer contacten met autochtone Nederlanders dan allochtonen in zwarte wijken -in dat opzicht klopt de integratie-gedachte. Maar voor beheersing van het Nederlands en het hebben van een baan zijn er amper verschillen. ,,En voor zover die er wel zijn, gelden ze alleen voor kansrijke allochtonen met meer dan een middelbare beroepsopleiding'', zegt de onderzoekster.

Ze concludeert dit uit gegevens uit 1998 en uit 2002 over dezelfde personen. Kansrijke allochtonen kregen in die vier jaar meer contacten met autochtone Nederlanders en gingen beter scoren voor taalvaardigheid en werk. Dit gold in het bijzonder voor kansrijke allochtonen in witte buurten: voor hen heeft de 'betere' buurt kennelijk een -bescheiden- gunstig effect. Voor kansarme allochtonen bleek het echter nauwelijks uit te maken of ze in een zwarte of een witte wijk wonen.

Als je wilt spreiden, concludeert Van der Laan Bouma, heeft spreiding van kansrijke allochtonen het meeste effect. Mensen uit de allochtone middenklasse die vertrekken naar randgemeenten en Vinex-wijken, zullen het daar extra goed doen. Maar die 'zwarte vlucht' kan er wel toe leiden dat de minst kansrijke allochtonen achterblijven in de achterstandsbuurten.

,,Je zult dus tegelijk met spreiding, flink in de zwarte wijken moeten investeren'', zegt Van der Laan Bouma. Haar strategie zou zijn: de beste voorzieningen voor de slechtste wijken. Die verdienen de meest actieve reïntegratiebedrijven en de beste leraren.