'Ik heb iets goed te maken'

Het condoleanceregister in de nuntiatuur in Den Haag groeit uit tot een lofdicht op de versmade paus.

Om drie uur 's middags is de wachttijd zeker twintig minuten. Niet dat er zoveel mensen naar de apostolische nuntiatuur aan de Haagse Carnegielaan zijn gekomen om het condoleanceregister te tekenen. Maar wie gekomen is, neemt royaal de tijd om gevoelens op papier te zetten. Soms een halve pagina schrijven ze vol over Johannes Paulus II.

De mensen buiten begrijpen niet waarom ze zo lang moeten wachten. Een medewerker laat steeds één of twee mensen binnen; af en toe komt er iemand naar buiten. ,,Waarom duurt het zo lang?'', moppert een diplomaat die het ochtendlijke vip-uurtje heeft gemist. Eenmaal binnen, in de hal van de nuntiatuur, vallen de gesprekken stil.

Het zijn vooral mensen van middelbare leeftijd en ouder die naar de 'ambassade' van het Vaticaan komen. Ze hebben soms moeite om de hoge trap zonder leuning te beklimmen. Fervente aanhangers voor wie de paus 'als een vader' was, maar ook mensen die bijna verontschuldigend zeggen dat ze 'niet zo heel rooms zijn'. ,,De paus was een man met veel charisma, een grote persoonlijkheid. Dan gaat het er niet om of je het met hem eens bent'', zegt Pim van Wouw (46).

Ook J. Scheffers (61, 'niet van de heel conservatieve richting') roemt het 'gigantische charisma' van de paus in zaken als vrede en normen en waarden.

Minister-president Balkenende heeft het register exact om 12.00 uur getekend. Hij spreekt van 'dankbaarheid, deelneming en verbondenheid' met de paus en de katholieke kerk. ,,Hij handelde soms tegen de stroom in, stak zijn nek uit voor verandering.''

De buren van nuntius F. Bacqué, de vakbond CNV Publieke Zaak, hebben uit respect de Nederlandse vlag halfstok gehangen. In de tuin van de nuntiatuur, gevestigd in de villa Beekhage, hangt de wit-gele pauselijke vlag halfstok. Hier sliep de paus tijdens zijn bezoek aan Nederland in 1985. Theo van Rijn denkt er nog met schaamte aan terug. Zoals de paus toen is ontvangen, schandalig. ,,Ik voel me er medeverantwoordelijk voor dat Nederland zich toen zo heeft gedragen. We zijn hem wel wat verschuldigd voor 1985. Nu wil ik toch ook eens van me laten horen. Ik heb deze paus heel hoog zitten.''

Bij het condoleanceregister staat een grote foto van de paus en ernaast zijn vlag. In de vestibule mogen bezoekers een foto van de paus uit een schaal pakken. ,,Gewoon een geweldige man; een bron van inspiratie zoals hij gelooft'', zegt Margriet Guldenmund (45) stralend. Ze is in 1983 door de paus in Rome gedoopt. ,,Het katholicisme, dat is zo'n prachtig geloof. Je kon zien dat de paus het voor honderd procent beleefde. Nu hij in de hemel is, is hij nog effectiever.'' De van oorsprong Portugese Astrid Cohen (58) kan het beamen. ,,Door de paus heb ik altijd een band met de eeuwigheid, met God gehad.''

Behalve in de nuntiatuur liggen ook in de kathedralen van Utrecht en Rotterdam condoleanceregisters. Daar worden ook requiemmissen opgedragen. Het bisdom Roermond biedt de mogelijkheid om via internet te condoleren.