'Jigal doodde slechts misdadiger'

De moord op premier Jitschak Rabin, vrijdag tien jaar geleden, houdt Israël nog altijd bezig. Steeds vaker wordt de dader, Jigal Amir, openlijk geroemd.

Op de grauwe afscheidingsmuur in Oost-Jeruzalem staat kersverse graffiti, grote rode Hebreeuwse letters: 'Laat Jigal Amir vrij'. Op tv verschijnt zijn jongste broer in beeld. Amitai was negen toen Jigal Amir de Israëlische premier Rabin vermoordde. Nu neemt hij het op voor zijn grote broer: ,,Jigal wilde goed doen. Hij heeft alleen maar een misdadiger vermoord. En tien jaar cel is daarvoor meer dan genoeg.“

De familie van Jigal Amir is deze week een campagne gestart om hem vrij te krijgen. Op hun website kunnen bezoekers een petitie tekenen waarin staat dat het nu bewezen is dat Rabin een 'misdaad tegen zijn volk' heeft begaan. In het licht hiervan, aldus de petitie, verdient Amir een kortere straf.

Vanuit zijn cel eist ook Amir zelf een nieuw proces. Deze week hoorde hij de aanklager op de radio vertellen dat een derde kogel, van heel dichtbij afgeschoten, fataal was geweest. ,,Ik was bij de laatste kogel helemaal niet dichter bij Rabin, want hij liep door“, liet Amir weten.

De afgelopen tien jaren heeft Jigal Amir zelf juist alle complottheorieën - dat niet hij maar de veiligheidsdienst Rabin had gedood - verworpen. ,,Ik heb Rabin gedood om het Land Israël te redden“, beklemtoonde hij keer op keer, met trots.

Het nam niet weg dat de complottheorieën hardnekkig standhielden. De meest gangbare luidt dat de binnenlandse veiligheidsdienst, Sjien Beet, de moord had beraamd. Er zijn al tal van boeken over verschenen, met 'bewijsmateriaal'. Deze week meldde een rechtse website dat oud-premier Sjimon Peres achter de moord had gezeten.

Maar ook de media spitten nog steeds. Zo vertoont morgenavond kanaal 2 een documentaire waarin wordt getoond dat in het overhemd van Rabin drie kogelgaten zaten, terwijl de onderzoekscommissie destijds had geconcludeerd dat Rabin door twee kogels was getroffen.

Hoe gevoelig de moord op Rabin - en de nasleep - nog altijd ligt, klonk door in de reactie van het toenmalige hoofd van de Sjien Beet op de uitlatingen van Amir. ,,Ze hadden Amir ter plekke als een schurftige hond moeten afschieten“, stelde Karmi Gillon in een interview in de krant Jediot Achronot. Gillon was ten tijde van de moord als baas van de Sjien Beet verantwoordelijk voor de beveiliging van Rabin. ,,Jammer genoeg reageerden de lijfwachten niet op de manier die ze was geleerd.“

Gillon is ervan overtuigd dat het zo weer kan gebeuren. ,,Ze hebben toen de opruiers niet aangepakt en doen dat nu weer niet. De behandeling van de politieke, juridische en sociale implicaties van de moord was compleet flut - een met tranen doordrenkte cover-up.“

Volgens Gillon zijn er honderdduizenden mensen die weliswaar geen moordenaars zijn, maar wel vinden dat de moord op Rabin zijn doel bereikt heeft en het Oslo-proces heeft gestopt. ,,Zij geloven nu dat als Sjaron verdwijnt, ook de terroristen zullen verdwijnen.“

Feit is dat 'Amir de held' steeds vaker openlijk wordt geroemd, op muren, in pamfletten, op internet en bij demonstraties. 'Sjaron, we doen je een Amir' was voor de evacuatie uit Gaza een van de leuzen onder de kolonisten.

De campagne van de familie Amir voor zijn vrijlating komt zeker niet uit de lucht vallen. Uit een opiniepeiling blijkt dat tien jaar na de moord op premier Rabin twintig procent van de Israëliërs vindt dat Amir over enige tijd gratie moet krijgen. Veertig procent is ervan overtuigd dat dit uiteindelijk ook zal gebeuren.