Handelstop bevestigt macht G20

De G20, een groep van 21 landen met als aanvoerder Brazilië, heeft zich definitief in het centrum van de economische macht genesteld. Op de handelstop in Hongkong is dat duidelijk bewezen.

Handelstoppen, of ze nu lukken of niet, geven altijd een nieuw inzicht in de economische machtsverhoudingen. De top in het Mexicaanse Cancún (2003), die aan de top van Hongkong vooraf ging, bracht voor het eerst de G20 aan tafel.

De Verenigde Staten en de EU hebben toen, zo moet achteraf worden vastgesteld, de groep zelf ter wereld gebracht. Aan de vooravond van Cancún kropen de grootmachten bij elkaar en maakten een tekst. Formeel heette het dat de beide prijswinnaars van vorige handelsrondes de agenda niet wilden belasten met hun gebruikelijke transatlantisch geruzie. Zo werd het door de VS en EU voorgekookte voorstel voor de top verkocht. Dat werd echter niet geslikt door de rest van de 148 leden van de wereldhandelsorganisatie WTO. Als reactie vormde zich de G20, een groep van inmiddels 21 landen rond Brazilië, Australië, India en Mexico. In Cancún kon nog naïef worden gedacht dat het een gelegenheidsalliantie zou zijn. En veel westerse diplomaten hoopten daar toen in stilte ook op. In Cancún zwol de kracht van de G20 aan, in Hongkong is de bevestiging van die macht gekomen.

De G20 wil op alle drie agendapunten (landbouw, producten en diensten) van de zogeheten Doha-ronde invloed uitoefenen. Ten aanzien van diensten wordt de macht vooral gebruikt om de grenzen niet te snel open te gooien voor buitenlandse ondernemingen. Enige opening is geboden om de eigen dienstensector een impuls van buitenaf te geven. Maar de deur wordt hooguit op een kier gezet, anders wordt een opbloei in de kiem gesmoord.

Een vergelijkbaar verhaal gaat op voor de industrie. Ook daar gebruikt de G20 zijn kracht om de niet-agrarische productie te beschermen tot die voldoende op eigen benen staat. Pas als die maakindustrie genoeg volume heeft, zal blijken of ook de G20 echt wil onderhandelen over liberalisering van de goederenhandel.

Dat was in Hongkong zeker niet het geval. Vandaar het magere resultaat op goederen en diensten op de afgelopen top.

De landbouwstaten van voorheen bouwen aan de hervorming van de eigen economie, maar gebruiken hun macht als landbouwnatie nu vooral om het tempo van de liberalisering van de goederen- en diensten-sector te bepalen. En dat tot grote frustratie van de oude garde. De VS en de EU moeten erop rekenen dat de macht van de G20 nog verder zal toenemen.

Het is immers een wetmatigheid dat naar mate men dichter bij de macht komt, de strijd om de hegemonie ook heviger wordt.