President van Nederlandsche Bank praat de natie alleen maar verder de put in

Vooropgesteld, de president van de Nederlandsche Bank (DNB), Nout Wellink, maakt zich terecht zorgen over het tanende vertrouwen van Nederlanders in politieke instituties. Zo blijkt liefst 65 procent geen of weinig vertrouwen te hebben in het parlement. Zo'n geringe vertrouwenscore heeft ongetwijfeld gevolgen voor het vertrouwen in de overheid in het algemeen, wat een effectief beleid bemoeilijkt en het broodnodige herstel van de economie kan belemmeren.

Desondanks is het een intrigerende vraag of Wellink wel de eerst aangewezen figuur is om juist over dit thema de noodklok te luiden. Het is zijn vak niet. Hij weet ook niet zo gek veel van het onderwerp en bovendien baseert hij zich op de resultaten van een tamelijk warrig onderzoek, waarin het vertrouwen in kaart wordt gebracht in ongelijksoortige zaken als het parlement, in de euro, de Europese Unie en de sociale zekerheid. Wellink gooit het allemaal op één hoop en spreekt onbekommerd over een vertrouwenscrisis in de overheid en kapittelt de politiek en het kabinet voor de manier waarop ze met deze crisis omgaan.

Met het debiteren van zulke algemeenheden roept Wellink een veel groter probleem op, waar hij zich misschien nauwelijks van bewust is. Het probleem is dat hier een vertegenwoordiger van de overheid spreekt die luid en duidelijk verkondigt dat de overheid er een potje van maakt. Daarmee voegt hij zich in het koor van critici, waar minister Donner van justitie juist zo'n moeite mee heeft. In het tv-programma 'Buitenhof' noemde hij het zondag 'niet verstandig', als vertegenwoordigers van een instituut voortdurend aan nestbevuiling doen. Daarmee ondergraven zij het vertrouwen in die instituten en roepen zij ellende over zich af.

Wellink zal zich bij het luiden van de noodklok ongetwijfeld beroepen op zijn onafhankelijkheid en zijn beroepsmatige en in dit geval ook terechte zorg voor de positie van de euro. Toch zou hij op één punt zichzelf serieus moeten nemen, namelijk daar waar hij stelde dat vertrouwen vooral ook een zaak is van perceptie: is er veel vertrouwen, dan werkt het als een zichzelf vervullende profetie. Is er daarentegen weinig vertrouwen, dan lopen we het risico dat het zich als een inkvlek uitbreidt naar andere instellingen.

Welnu, het is niet sterk om met een rammelend onderzoek als vertegenwoordiger van de overheid een tobbende natie alleen maar verder de put in te praten.