Risicotaxaties tbs'ers goede voorspellers

De scorelijsten waarmee behandelaars voorspellen of een tbs'er opnieuw geweld zal plegen, werken redelijk tot goed. Dat blijkt uit onderzoek van het Expertisecentrum Forensische Psychiatrie (EFP) dat morgen gepresenteerd wordt.

Vaak wordt gedacht dat tbs-veroordeelden op verlof gaan als hun behandelaars dat een goed idee vinden. Dat was in het verleden ook zo, maar sinds een paar jaar worden daarvoor scorelijsten gebruikt. De twee checklists voor gewelddadige tbs'ers zijn betrouwbaar, blijkt nu uit het onderzoek 'De waarde van gestructureerde risicotaxatie en de diagnose psychopathie' van het Expertisecentrum Forensische Psychiatrie (EFP) in Utrecht. Dat centrum doet onderzoek naar de forensische psychiatrie. ,,Maar de taxaties kunnen wel beter. We hebben de grens nog niet bereikt“, zegt dr. mr. Martin Hildebrand, onderzoeksmanager van het EFP.

Voor het rapport werden op basis van dossiers beide taxaties gemaakt van 156 inmiddels ex-tbs'ers. Vervolgens werd gekeken of zij na vrijlating opnieuw waren veroordeeld voor een geweldsdelict. De ene checklist gaf bij 5 procent van de tbs'ers een verkeerde voorspelling, de ander bij 16 procent. Van deze tbs'ers werd het risico als laag ingeschat, terwijl ze na vrijlating opnieuw een geweldsdelict pleegden. “Dat foutpercentage kan wel kleiner“, zegt Hildebrand. ,,Daarvoor is meer onderzoek nodig naar welke factoren tbs'ers precies gevaarlijk maken.“

Soms komen tbs'ers die een hoog risico vormen ook vrij. Van die groep werd 38 (volgens de ene checklist) tot 43 procent (bij de andere) weer gewelddadig. ,,Ook dat geeft aan dat de risicotaxaties goede voorspellers zijn“, zegt Hildebrand.

Het EFP-rapport wordt meegenomen in het parlementaire onderzoek naar de praktijk van de tbs. Dat onderzoek is gestart vanwege de ontsnapping van tbs'er Wilhelm S., die daarna in Amsterdam een 73-jarige man om het leven bracht.

Het expertisecentrum onderzocht ook de waarde van de lijst waarmee de diagnose psychopathie wordt vastgesteld. Psychopaten vormen een groot risico. 42 procent van de psychopathische patiënten - gewetenloos, geen inlevingsvermogen - werd na vrijlating opnieuw veroordeeld voor een geweldsdelict. Van de niet-psychopaten was dat 19 procent.

DE VERDIEPING: Kijken in de toekomst