Alpha Blondy is reggaezanger en VN-boodschapper.

Begin juni trad hij nog op in Versailles bij Parijs, in het grote Franse Live8 concert. Nu zit hij in zijn eigen restaurant Café de Versailles in de Ivoriaanse hoofdstad Abidjan. Alpha Blondy eet zijn lunch van vis en rijst boven het eetcafé vol spiegels, in een lege nachtclub, omringd door broers, zus en dochter. Nog een verdieping hoger biedt een enorm terras vol planten en Afrikaanse beelden een ideaal verblijf voor een avondje uit in deze warme miljoenenstad.

Terwijl hij zich excuseert voor zijn vette handen vertelt hij dat hij in de huidige oorlogssfeer geen zin had om deze disco te openen. Sinds een aanval door ontevreden militairen die in 2002 het noorden van het land bezetten is Ivoorkust in tweeën verdeeld. Ook de spanning tussen regering en oppositie in het zuiden neemt steeds verder toe. De voor 30 oktober geplande verkiezingen zijn uitgesteld.

In 1995 zong Blondy al over 'Unité Nationale'. Heeft hij de huidige ramp voorzien? “Nee, ik ben geen profeet. Maar ik kan wel bedenken dat als je mensen systematisch vernedert, zoals hier met de noorderlingen is gebeurd, je hun woede en wraak kunt verwachten.“

De zanger Blondy (52) is altijd politiek betrokken geweest. Hij zong in 1982 over politiegeweld, een liedje waarmee hij doorbrak in West-Afrika, omdat iedereen de wreedheid en willekeur bij wegblokkades kende. Hij zong ook over apartheid en de vele staatsgrepen op het continent; hij nam stelling vóór Jezus, tegen de Golfoorlog, tegen milities ('Kalachnikov love') en - als familieman met negen kinderen - tegen abortus.

Zijn lied tegen de foute rol van het Franse leger in Afrika ('Armée Française') uit begin jaren negentig is al ingezet bij de huidige propaganda-oorlog die het land teistert. “Zonder ingrijpen van het Franse leger in Ivoorkust in 2002 en 2004 zou er hier een massamoord gebeurd zijn“, zegt Blondy. Volkomen tegen zijn zin hebben de Jeunes Patriottes, de jeugdmilities van de regering die Abidjan bij tijd en wijle lam leggen, het lied misbruikt om de Fransen het land uit te krijgen. ,,Ze zongen het steeds op de tv en op de radio, en vroegen mij zelfs om mee op te treden.“ Hij vloekt er maar eens bij.

Een lied uit 1983 over de toenmalige president en alleenheerser Houphouët Boigny ('Je kunt niet de enige kandidaat zijn') viel fout bij diens entourage. ,,Ken je Columbo? Mannen in zulk soort regenjassen kwamen mij toen thuis arresteren wegens hasjbezit.“ Maar de president hoorde ervan en liet Alpha bij zich brengen om hem te vragen hoe de drugs Ivoorkust binnenkwamen. ,,Man, de beste hasj komt uit Ghana. Ik rookte toen wel vijftig joints per dag.“ Het was de tijd dat Alpha ook met de befaamde Wailers van wijlen Bob Marley speelde. Inmiddels is Blondy al bijna elf jaar gestopt met drugs. ,,Voor mijn kinderen en voor mijn eigen gezondheid. Mijn hoofd is sindsdien een stuk helderder. En de politici zijn nijdig, want eerst konden ze makkelijk schrijven 'Alpha is gek'.“ Blondy lacht en geeft een high five.

Gebruikmakend van zijn status van wereldster hebben de Verenigde Naties Blondy gevraagd op te treden als bemiddelaar in de crisis in zijn vaderland. ,,Nu moet ik deze eer nog verdienen“, reageert hij bescheiden. Op 21 september werd hij officieel benoemd. ,,Ik ben begonnen om met de jeugd van alle partijen te praten. Later wil ik de drie politieke leiders, president Gbagbo, en oppositieleiders Ouattara en Bédié overhalen een gentlemen's agreement te sluiten.“ Hoe was het om met bijvoorbeeld Blé Goudé te praten, leider van de Jonge Patriotten, berucht op zijn opzwepende uitspraken?

,,Omdat ik vrede wil, moet ik met iedereen praten. Met alle mensen die door politici gebruikt worden. Zelfs Blé Goudé wil vrede. Je moet hem niet tegenkomen als hij met zijn vrienden is of een menigte toespreekt. Maar privé is hij een ander mens. Voor het eerst kwam iemand hem om hulp vragen. Ik, zijn oudere broer Alpha vroeg: Help me, hoe kunnen we die oorlogsmachine stoppen?“ Volgens Blondy verkeren de hardste schreeuwers op het punt dat ze niet meer terug kunnen, uit angst dat ze dan gedood worden. ,,Ze vroegen me allemaal: 'Wie zal ons beschermen?“

Blondy heeft de haat in de regeringsmedia aan den lijve ondervonden. Toen hij genomineerd werd door de VN kwam de regeringsgezinde krant Notre Voie (Onze Stem) met twee pagina's vol beschuldigingen over de VN en hem. ,,Hoe kunnen ze?“, reageert Blondy nog aangeslagen, terwijl hij zijn lange rastavlechtjes uit zijn gezicht veegt. ,,Het is pure haat in een heel gevaarlijk spel. Want zovelen zijn nooit naar school geweest en die horen dan dat ik de rebellen financieel zou steunen. De ongeletterden kunnen al die propaganda niet weerleggen.“

De bevolking is bevreesd voor de huidige overgangsperiode. Op 30 oktober, de dag van de verkiezingen die niet zijn doorgegaan, liep het mandaat van de president af. De Afrikaanse Unie heeft een jaar verlenging voorgesteld, maar daar is de oppositie heel ongelukkig over. ,,Ook ik ben bang ja. Voor stakingen, demonstraties, politie die mensen zal doden.“ En ondertussen profiteert de elite aan beide zijden van de oorlogseconomie en traineert zij de vredesonderhandelingen. ,,Dat maakt het werk voor mij heel moeilijk. En ondertussen lijden de gewone Ivorianen. Ik wil als artiest mijn best doen. Ik hoef geen minister of president te worden. Ik ben Alpha Blondy, en daar heb ik genoeg aan.“