Ira-veteranen in ballingschap mogen naar huis

Gevluchte leden van het Iers republikeinse leger (Ira) mogen terugkeren, besloot het Britse Lagerhuis gisteren.

Het gaat om ongeveer 25 Ira-veteranen die nu buiten bereik van de Britse jurisdictie zijn. Eerder had de Britse minister van Noord-Ierland Peter Hain verklaard dat hen geen gevangenschap boven het hoofd hangt als zij zich aan bepaalde voorwaarden houden.

De kwestie van de Ira-vluchtelingen is onderdeel van het sinds kort losgetrokken vredesproces. Met de terugkeer komt de Britse Labourregering de politieke tak van het Ira, Sinn Féin, tegemoet.

In september toonden de nationalisten van het Ira en Sinn Féin hun goede bedoelingen door onder toezicht van een internationale commissie de wapens van de paramilitairen te laten vernietigen. Sindsdien doen Groot-Brittannië en Ierland pogingen om de Noord-Ierse patstelling los te wrikken. Ook enkele loyalistische paramilitaire groeperingen kondigden onlangs aan de wapens neer te willen leggen.

De terugkeer van de Ira-ballingen ligt zeer gevoelig. De oppositie maar ook enkele Labourparlementariërs stemden tegen, net als de Noord-Ierse loyalistische partijen. Labourlid Frank Field zei dat er voor 'witte terroristen' kennelijk een andere maatstaf geldt dan voor 'zwarte, moslimterroristen' (voor wie Blair een strenge terroristenwet wil aannemen).

Premier Tony Blair had gisteren alle begrip voor de kritiek, vooral van nabestaanden van slachtoffers van Ira-aanslagen. ,,Ik begrijp de pijn en vrees volkomen.'' Volgens Hain is de terugkomst van de verdachten, die soms al tientallen jaren in het buitenland verblijven, noodzakelijk om ,,de afschuwelijke, donkere periode van het Noord-Ierse verleden“ af te sluiten.

Overigens zijn veroordeelden voor terroristische activiteiten na het Goede Vrijdag-akkoord van 1998 al vrijgelaten. Bij de wet die gisteren werd aangenomen gaat het om verdachten van moord en bomaanslagen die nog niet veroordeeld zijn. Zij zullen bij terugkeer wel voor de rechter verschijnen, maar hen wordt dan een vorm van voorwaardelijke invrijheidstelling verleend, zei Hain. Alleen als blijkt dat ze betrokken zijn bij recente criminele Ira-activiteiten lopen ze het risico alsnog in de gevangenis te belanden.

Een van degenen die kunnen profiteren van een terugkeerregeling is Rita O'Hare, de pr-manager van Sinn Féin in New York. Zij wordt verdacht van poging tot moord op Britse soldaten. In 1973 ging ze ervandoor toen ze tijdens het proces in Belfast op borgtocht vrijkwam..